EuraStudy
SamenvattingenSamenvattingen / N8NL · VWO
Geschiedenis
Geschiedenis is het examenvak van het VWO waarin je leert historisch te denken en te redeneren over het verleden. Het programma rust op twee pijlers: een chronologisch kader van tien tijdvakken met negenenveertig kenmerkende aspecten (de oriëntatiekennis, van de prehistorie tot heden) en een reeks historische contexten die het verleden verdiepen. Rond dat kader oefen je de historische denkvaardigheden — oorzaak en gevolg, continuïteit en verandering, bronkritiek en representativiteit, standplaatsgebondenheid en periodisering — zodat je bronnen en standpunten in hun eigen tijd (contextualiseren) kunt plaatsen en beoordelen.
0/63 Samenvattingen16 Hoofdstukken~195 min totaal
examenblad-geschiedenis-domein-Aexamenblad-geschiedenis-tijdvakkenexamenblad-geschiedenis-tijdvak-1examenblad-geschiedenis-tijdvak-2examenblad-geschiedenis-tijdvak-3examenblad-geschiedenis-tijdvak-4+10 meerBasisStandaardVerdieping
Inhoudsopgave · 16 HoofdstukkenT·16
- Tijd, chronologie en periodiseringSamenvatting L·01 · Aanbevolen start4 min
- Oorzaak, gevolg, continuïteit en veranderingSamenvatting L·024 min
- Bronnen: aard, betrouwbaarheid en representativiteitSamenvatting L·034 min
- Standplaatsgebondenheid, anachronisme en het historisch oordeelSamenvatting L·044 min
- Historische denk- en redeneervaardigheden
- De tien tijdvakken en kenmerkende aspecten
- Tijd van jagers en boeren (prehistorie)
- Tijd van Grieken en Romeinen (oudheid)
- Tijd van monniken en ridders (vroege middeleeuwen)
- Tijd van steden en staten (hoge en late middeleeuwen)
- Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)
- Tijd van regenten en vorsten (1600-1700)
- Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800)
- Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)
- Tijd van wereldoorlogen (1900-1950)
- Tijd van televisie en computer (1950-heden)
- Historische context: Steden en burgers in de Lage Landen (1050-1700)
- Historische context: Verlichting (1650-1900)
- Historische context: China (1842-2001)
- Historische context: Duitsland in Europa (1918-1991)
- Centraal examen (CE) — schriftelijk met bronnen
- Het CE toetst twee dingen samen. Ten eerste de oriëntatiekennis: de tien tijdvakken met hun kenmerkende aspecten, die je als chronologisch kader paraat moet hebben. Ten tweede een aantal historische contexten die het CvTE per examenjaar aanwijst (voor het VWO doorgaans enkele van de vastgestelde contexten). De opgaven bevatten schriftelijke en visuele bronnen; je moet vooral historisch redeneren: bronnen plaatsen in tijd en plaats, oorzaken en gevolgen benoemen, continuïteit en verandering aanwijzen, en standpunten beoordelen. Er is geen los feitenrepetitie-examen — kennis is altijd in dienst van een redenering.
- Schoolexamen (SE)
- Het SE wordt door de school vastgesteld volgens het PTA en toetst de eindtermen en historische vaardigheden die niet (volledig) in het CE aan bod komen, zoals het zelfstandig onderzoeken van een historisch probleem, het werken met historiografie en het beoordelen van de representativiteit en betrouwbaarheid van bronnen. Het eindcijfer is het (afgeronde) gemiddelde van het CE-cijfer en het SE-cijfer, die elk ongeveer even zwaar meetellen.
- Beoordeling en normering
- Elke opgave levert scorepunten op volgens een correctievoorschrift. Punten worden toegekend voor een juiste, op de bron of de context gebaseerde redenering: het correct koppelen van een verschijnsel aan een tijdvak of kenmerkend aspect, het aanwijzen van een aannemelijke oorzaak of gevolg, of het onderbouwen van een standpunt met het juiste tijd- en plaatsbesef. De omzetting van scorepunten naar het CE-cijfer verloopt via de N-term, die het CvTE per jaar en per vak vaststelt; die normering staat niet van tevoren vast.
- Historisch redeneren als rode draad
- De historische denk- en redeneervaardigheden worden niet los getoetst, maar doorsnijden de hele stof. Bij elk tijdvak en elke context moet je feiten kunnen onderscheiden van standpunten, anachronisme en teleologie vermijden, rekening houden met de standplaatsgebondenheid van bron én historicus, en de representativiteit van een bron wegen. Historisch redeneren — niet reproduceren — bepaalt of een antwoord punten oplevert.