EuraStudy
SamenvattingenSamenvattingen / N8NL · VWO
Biologie
Eindexamenvak Biologie (VWO, profielen NG en NT): een concept-contextprogramma dat het leven op elk schaalniveau verklaart — van eiwitsynthese, celstofwisseling en genexpressie via erfelijkheid, voortplanting en de orgaanstelsels (stofwisseling, zelfregulatie, afweer, beweging en waarneming) tot gedrag, evolutie, ecosystemen, biodiversiteit en het ontstaan van het leven. De samenvattingen zijn geordend rond de biologische denkwijzen (systeemdenken, vorm-functiedenken, ecologisch en evolutionair denken) en volgen het examenprogramma (CvTE/Examenblad) en de CE-syllabus.
0/80 Samenvattingen21 Hoofdstukken~240 min totaal
systeemdenkenschaalniveauvorm-functiedenkenecologisch denkenevolutionair denkenonderzoeksvraag+325 meerBasisStandaardVerdieping
Inhoudsopgave · 21 HoofdstukkenT·21
- Vaardigheden: biologische denkwijzen en onderzoek
- Eiwitsynthese: van DNA naar eiwit
- Stofwisseling van de cel
- DNA-replicatie en de celcyclus
- Zelforganisatie van cellen: genexpressie en differentiatie
- Moleculaire en cellulaire interactie
- Erfelijkheid: kruisingen en overerving
- Reproductie van het organisme: voortplanting
- Stofwisseling van het organisme
- Zelfregulatie van het organisme
- Afweer van het organisme
- Beweging en waarneming door het organisme
- Zelforganisatie van het organisme
- Gedrag, interactie en seksualiteit
- Selectie: variatie, mutatie en natuurlijke selectie
- Soortvorming
- Regulatie van ecosystemen
- Zelforganisatie van ecosystemen
- Interactie in ecosystemen
- Biodiversiteit
- Ontstaan van het leven
- Centraal examen (CE) — schriftelijk
- Het CE biologie is een schriftelijk examen van 3 uur waarin de CE-stof uit de syllabus wordt getoetst. Het programma is concept-context van opzet: elke opgave start met een authentieke context (een onderzoek, een ziektebeeld, een ecosysteem, een technologische toepassing) waaruit vragen volgen die een beperkt aantal biologische kernconcepten toetsen. De vraagwerkwoorden zijn overwegend kwalitatief (leg uit, verklaar, beredeneer, noem, beschrijf), aangevuld met reken- en afleesvragen (bereken, bepaal, leid af).
- Weging CE en SE
- Het eindcijfer is het gemiddelde van het cijfer voor het centraal examen (CE) en het schoolexamen (SE), elk voor de helft. Het SE toetst de niet-CE-domeinen (waaronder een deel van de vaardigheden, practicum en het profielwerkstuk-onderdeel) volgens het PTA van de school; de biologische denkwijzen en onderzoeksvaardigheden worden zowel in het CE als in het SE getoetst.
- Getoetste denkwijzen en vaardigheden
- Het examen toetst de vier biologische denkwijzen — systeemdenken (schaalniveaus molecuul→cel→orgaan→organisme→ecosysteem→biosfeer), vorm-functiedenken, ecologisch denken en evolutionair denken — plus de algemene vaardigheden: informatie halen uit tekst, tabellen, grafieken en afbeeldingen, biologisch redeneren en concluderen, rekenen (verhoudingen, vergroting, kansen, verdunningen) en het beoordelen van onderzoek (betrouwbaarheid en validiteit).
- Hulpmiddelen en normering
- Toegestane hulpmiddelen bij het CE zijn BINAS (informatieboek met onder meer de basenvolgorde-tabel, de genetische code, schema's van organen en stofwisselingsroutes) en een rekenmachine. De omzetting van score naar cijfer verloopt via de N-term, die het CvTE per jaar per vak vaststelt; exacte scoregrenzen zijn dus niet vooraf bekend.