EuraStudy
SamenvattingenSamenvattingen / N8NL · VWO
Maatschappijleer
Maatschappijleer is het verplichte gemeenschappelijke vak dat alle vwo-leerlingen volgen, ongeacht hun profiel. Je leert de Nederlandse samenleving en haar politieke stelsel begrijpen aan de hand van vier domeinen — de rechtsstaat, de parlementaire democratie, de verzorgingsstaat en de pluriforme samenleving — en met behulp van basisbegrippen als macht, gezag, waarden, normen, belangen en ideologie. Rond die domeinen leer je een maatschappelijk vraagstuk vanuit vier benaderingswijzen bekijken: de politiek-juridische, de sociaaleconomische, de sociaal-culturele en de veranderings- en vergelijkende benadering. Het vak wordt afgesloten met een schoolexamen; er is geen centraal examen. Het cijfer telt mee in het combinatiecijfer voor de slaag-zakregeling.
0/59 Samenvattingen16 Hoofdstukken~192 min totaal
examenblad-maatschappijleer-benaderingswijzenexamenblad-maatschappijleer-domein-A-vaardighedenexamenblad-maatschappijleer-B-rechtsstaatexamenblad-maatschappijleer-B-grondrechtenexamenblad-maatschappijleer-B-rechtspraakexamenblad-maatschappijleer-B2-praktijk+10 meerBasisStandaardVerdieping
Inhoudsopgave · 16 HoofdstukkenT·16
- Wat is maatschappijleer: benaderingswijzen en basisbegrippen
- Vaardigheden: bronnen, argumentatie en informatievaardigheden (Domein A)
- Rechtsstaat: rechtsbeginselen, legaliteit en machtenscheiding
- Vrijheidsrechten, mensenrechten en de Grondwet
- Rechtspraak, strafrecht en rechtshandhaving
- De praktijk van de rechtsstaat: spanning tussen beginsel en praktijk
- Parlementaire democratie: politieke rechten en grondbeginselen
- Staatsinrichting en politieke besluitvorming
- Politieke stromingen, partijen en verkiezingen
- Massamedia, beeldvorming en publieke opinie
- Verzorgingsstaat: ontstaan en sociale zekerheid
- Arbeid, inkomen en de rol van de overheid
- De praktijk van de verzorgingsstaat: kosten, solidariteit en debat
- Pluriforme samenleving: cultuur, normen en waarden
- Socialisatie, identiteit en groepsvorming
- Migratie, integratie en de praktijk van de pluriforme samenleving
- Schoolexamen (SE) — geen centraal examen
- Maatschappijleer als gemeenschappelijk vak wordt volledig afgesloten met een schoolexamen; anders dan bij de meeste eindexamenvakken is er geen centraal examen (CE). De school stelt het programma vast in het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA). Getoetst wordt met schriftelijke toetsen, praktische opdrachten en soms een handelingsdeel; typische opgaven bevatten een tekst, nieuwsbericht of casus waarbij je begrippen moet toepassen op de aangeboden situatie in plaats van definities te reproduceren.
- Vier domeinen plus vaardigheden
- De inhoud is geordend in vier kerndomeinen — B Rechtsstaat, C Parlementaire democratie, D Verzorgingsstaat en E Pluriforme samenleving — voorafgegaan door domein A (Vaardigheden: informatie verwerven en verwerken, argumenteren, bronnen beoordelen). Elk domein kent een beschrijvend deel (hoe het stelsel werkt) en een deel over de spanningen tussen beginsel en praktijk. Rond de vier domeinen staan de basisbegrippen (macht, gezag, waarden, normen, belangen, ideologie, sociale cohesie) en de benaderingswijzen centraal.
- Benaderingswijzen als rode draad
- Elk maatschappelijk vraagstuk kun je vanuit vier benaderingswijzen bekijken: de politiek-juridische (wie beslist, welke regels en rechten gelden), de sociaaleconomische (welke groepen, welvaart en belangen zijn in het geding), de sociaal-culturele (welke waarden, normen en beeldvorming spelen) en de veranderings- en vergelijkende benadering (hoe verandert het door de tijd, hoe verhoudt het zich tot elders). Bij het schoolexamen moet je een verschijnsel vaak vanuit meer dan één benadering kunnen belichten.
- Beoordeling en het combinatiecijfer
- Elke toets levert punten op volgens een beoordelingsmodel; punten worden toegekend voor een juiste, op de bron of casus gebaseerde toepassing van de begrippen. Het eindcijfer voor maatschappijleer is het gewogen gemiddelde van de SE-toetsen (afgerond op een geheel getal). Dat cijfer telt in het vwo mee in het combinatiecijfer (samen met onder meer ckv en het profielwerkstuk); voor het combinatiecijfer geldt de compensatie- en slaag-zakregeling waarbij afzonderlijke onderdelen niet lager dan een 4 mogen zijn.
- Examenblad.nl — examenprogramma maatschappijleer (gemeenschappelijk vak) vwoCollege voor Toetsen en Examens (CvTE) / DUO
- Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo — domeinen A t/m E (rechtsstaat, parlementaire democratie, verzorgingsstaat, pluriforme samenleving) en vaardighedenCollege voor Toetsen en Examens (CvTE) / SLO