Woordenschat (vocabulaire)

Bouw een klein woordveld rond het thema „l'environnement” (het milieu): verzamel passende woorden, orden ze en zet er een voorbeeldzin bij.

1. 01Stap 1 — Zet het kernwoord centraal

   Schrijf het thema in het midden: „l'environnement” (het milieu). Dat is het ankerpunt waaraan je alle andere woorden ophangt.

2. 02Stap 2 — Verzamel verwante woorden, geordend naar betekenis

   Noteer de woorden die in milieuteksten steeds terugkomen: problemen — „la pollution” (de vervuiling), „le réchauffement” (de opwarming), „les déchets” (het afval); en oplossingen — „recycler” (recyclen).

3. 03Stap 3 — Maak het actief met een eigen zin

   Verwerk de woorden in één voorbeeldzin, zodat je ze in context vastlegt: „Pour protéger l'environnement, il faut recycler les déchets et réduire la pollution.”

Resultaat: Het woordveld rond „l'environnement” bevat nu een geordende set samenhangende woorden — „la pollution”, „le réchauffement”, „les déchets”, „recycler” — verankerd in één voorbeeldzin. Zo onthoud je ze als netwerk in plaats van als losse vertalingen, precies zoals de tabel hieronder laat zien.

Je komt in een tekst het bijvoeglijk naamwoord „inacceptable” tegen en kent het niet. Ontleed het met behulp van woordvorming: bepaal het voorvoegsel, de stam, het achtervoegsel, de woordsoort en de vermoedelijke betekenis.

1. 01Stap 1 — Zoek de stam

   In het midden van „inacceptable” herken je de stam „accepter” (accepteren, aanvaarden). Dat is de kernbetekenis waar je omheen werkt.

2. 02Stap 2 — Herken het achtervoegsel

   Het woord eindigt op „-able”. Dat achtervoegsel vormt een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis „… -baar” of „te …”: „acceptable” betekent dus „aanvaardbaar”.

3. 03Stap 3 — Herken het voorvoegsel

   Vooraan staat het voorvoegsel „in-”, dat het woord ontkennend maakt. „in-” + „acceptable” geeft „inacceptable”.

Resultaat: „Inacceptable” is een bijvoeglijk naamwoord, opgebouwd uit het voorvoegsel „in-” (ontkenning) + de stam „accept(er)” (aanvaarden) + het achtervoegsel „-able” (… -baar). Samen betekent het „onaanvaardbaar”. Zonder het woord ooit te hebben geleerd, heb je de betekenis puur via woordvorming achterhaald — de techniek die de tabel hieronder met de achtervoegsels ondersteunt.

In de zin „Le vendeur m'a rendu la monnaie” lijkt „la monnaie” op het Nederlandse „munt”. Laat zien hoe die gelijkenis je op het verkeerde been zet en bepaal de juiste betekenis.

1. 01Stap 1 — Zie de misleidende gelijkenis

   „La monnaie” lijkt sprekend op „munt”, dus de verleiding is groot om de zin te lezen als „De verkoper heeft mij de munt teruggegeven”. Dat klinkt vreemd: waarom zou een verkoper je één munt teruggeven?

2. 02Stap 2 — Toets de betekenis aan de context

   De context is een aankoop waarbij de verkoper iets „rend” (teruggeeft). Wat een verkoper na het betalen teruggeeft, is niet „munt” maar het geld dat je te veel hebt betaald — het wisselgeld. De vertrouwde betekenis past dus niet.

3. 03Stap 3 — Geef de juiste betekenis

   „La monnaie” betekent hier „wisselgeld” (en breder „kleingeld” of „munteenheid”), niet „munt”. De juiste vertaling is: „De verkoper heeft mij het wisselgeld teruggegeven.”

Resultaat: „La monnaie” is een faux ami: de gelijkenis met „munt” misleidt, maar in deze context betekent het „wisselgeld”. De correcte zin luidt „De verkoper heeft mij het wisselgeld teruggegeven.” Wie blind op de gelijkenis was afgegaan, had de zin verkeerd begrepen — precies de valkuil die het driekoloms-overzicht hieronder helpt voorkomen.

Je kent het woord „malhonnête” niet. Leid de betekenis af in de zin „Il ment toujours ; il est vraiment malhonnête.” met behulp van de woordsoort, de stam en de zinscontext, zonder woordenboek.

1. 01Stap 1 — Bepaal de woordsoort

   Vóór „malhonnête” staat „il est” (hij is). Wat volgt op „être” is meestal een bijvoeglijk naamwoord, dus „malhonnête” beschrijft een eigenschap van „hij”.

2. 02Stap 2 — Herken de stam

   In „malhonnête” zit de stam „honnête” (eerlijk), een woord dat je kent. Het voorvoegsel „mal-” betekent „slecht” of keert de betekenis om — vergelijkbaar met het ontkennende „in-” uit de vorige sectie.

3. 03Stap 3 — Toets aan de zinscontext

   De eerste helft van de zin zegt „Il ment toujours” — hij liegt altijd. Iemand die altijd liegt, is het tegenovergestelde van eerlijk; de context bevestigt dus de afleiding.

Resultaat: Door de woordsoort (bijvoeglijk naamwoord na „est”), de stam („honnête” = eerlijk) en het omkerende voorvoegsel „mal-” te combineren en dit te toetsen aan de context („il ment toujours”), leid je af dat „malhonnête” „oneerlijk” betekent — zonder woordenboek. De zin betekent: „Hij liegt altijd; hij is echt oneerlijk.”