De verscheidenheid van het leven en het belang ervan. Je bestudeert de drie niveaus van biodiversiteit (genetisch, soorten en ecosystemen), het belang van biodiversiteit en de ecosysteemdiensten, de bedreigingen ervan, en de ordening van het leven via de classificatie en taxonomie met de tweedelige soortnaam.
3 Onderdelen~9 min leestijd3 VaardighedenNiveau Basis 1 · Standaard 2
basisniveau
Voor het CE onderscheid je de niveaus van biodiversiteit en pas je de classificatie toe.
verhoogd niveau
Verdieping ligt in de moleculaire ordening (DNA) en de meting van biodiversiteit.
Leesdiepte: Verdieping
Tekstgrootte: Standaard
Drie niveaus van biodiversiteit
Verklaar waarom een soort met veel genetische diversiteit een nieuwe ziekteverwekker beter doorstaat dan een soort met weinig diversiteit.
Bij veel genetische diversiteit dragen de individuen uiteenlopende allelen; de kans is groot dat sommige toevallig resistent zijn tegen de ziekteverwekker.
De resistente individuen overleven en planten zich voort, zodat de soort blijft bestaan en zich aanpast.
Bij weinig diversiteit lijken de individuen genetisch sterk op elkaar; als de ziekteverwekker die ene variant aantast, is de hele populatie vatbaar.
Resultaat: Grote genetische diversiteit vergroot de kans op resistente individuen waarop de selectie kan werken, terwijl een genetisch uniforme soort in haar geheel vatbaar is.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Leg uit waarom een soort met een grote genetische diversiteit een nieuwe ziekteverwekker beter kan doorstaan dan een soort met weinig genetische diversiteit.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma biologie VWO — biodiversiteit (College voor Toetsen en Examens (CvTE))
Ecosysteemdiensten
Wilde bijen en andere bestuivers lopen sterk terug. Welke ecosysteemdienst is bedreigd en welke gevolgen heeft dat voor de mens?
Bestuivers verzorgen de bestuiving — een ecosysteemdienst — die veel landbouwgewassen (fruit, groente) nodig hebben om vrucht te zetten.
Met minder bestuivers worden minder bloemen bestoven, waardoor de opbrengst van deze gewassen daalt.
Een lagere opbrengst betekent minder en duurder voedsel; de mens is dus rechtstreeks afhankelijk van deze biodiversiteit.
Resultaat: De terugloop van bestuivers bedreigt de ecosysteemdienst bestuiving, waardoor de opbrengst van veel voedselgewassen daalt — met directe gevolgen voor de voedselvoorziening.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Wilde bijen en andere bestuivers lopen sterk terug. Leg uit welke ecosysteemdienst hierdoor bedreigd wordt en welke gevolgen dat voor de mens kan hebben.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma biologie VWO — belang van biodiversiteit (College voor Toetsen en Examens (CvTE))
Classificatie van de mens
Classificeer de mens van soort tot domein en leg uit wat de naam Homo sapiens betekent.
De mens is de soort Homo sapiens, in het geslacht Homo, de familie Mensachtigen, de orde Primaten, de klasse Zoogdieren, de stam Chordadieren, het rijk Dieren en het domein Eukaryoten.
Elke rang omvat de vorige: het geslacht Homo valt binnen de familie Mensachtigen, die binnen de orde Primaten valt, enzovoort.
Homo sapiens bestaat uit de geslachtsnaam Homo (hoofdletter) en de soortaanduiding sapiens (kleine letter), samen cursief — de internationale wetenschappelijke naam van de soort.
Resultaat: De mens is Homo sapiens, geclassificeerd van soort via geslacht, familie, orde, klasse, stam en rijk tot het domein Eukaryoten; de tweedelige Latijnse naam duidt ondubbelzinnig de soort aan.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Classificeer de mens (Homo sapiens) van de rang soort tot de rang domein, en leg uit wat de tweedelige naam Homo sapiens betekent.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma biologie VWO — classificatie (College voor Toetsen en Examens (CvTE))
Referenties en bronnen
College voor Toetsen en Examens (CvTE)