Samenvattingen · Lichamelijke opvoedingNL · HAVO

Spel: doelspelen

Doelspelen zijn de invasie- of doelspelen waarbij twee teams proberen te scoren op één doel dat de tegenstander verdedigt: voetbal, basketbal en handbal zijn de bekendste voorbeelden. Je leert de spelprincipes voor aanval en verdediging, het omschakelen tussen die twee, en je leert een spelsituatie lezen en ontleden. Lichamelijke opvoeding is een handelingsdeel- en schoolexamenvak: er is geen centraal examen, dus alle oefenopdrachten hieronder zijn oefenopgaven ter voorbereiding op het schoolexamen.

4Onderdelenca. 21min leestijd3VaardighedenNiveauBasis 1 · Standaard 2 · Verdieping 1

T·0222 / 12

Examenprofiel

Deelnemen aan doelspelen (voetbal, basketbal, handbal) en daarbij de basisvaardigheden en spelprincipes van aanval en verdediging toepassenEen spelsituatie lezen en ontleden: herkennen waar de ruimte is en waar de vrije speler staat, en daar een passende keuze op makenBewegingssituaties regelen en beoordelen: het omschakelen tussen aanval en verdediging herkennen en de kwaliteit van het spel benoemen

Operatoren:leg uitbeschrijfpas toeanalyseerbeoordeelstel op

basisniveau

Doelspelen horen bij domein B (Bewegen) van het schoolexamen LO: je laat zien dat je meespeelt, de spelregels naleeft en de belangrijkste aanvals- en verdedigingsprincipes toepast in het spel.

verhoogd niveau

Wie zich verdiept, gebruikt de spelprincipes om een spelsituatie scherp te ontleden en om het spel van een team te beoordelen: klopt de opbouw, wordt de ruimte benut, hoe snel wordt er omgeschakeld?

Diepte

Schrift

Inhalt · 4 onderdelen

Spel: doelspelen

Wat zijn doelspelen en hoe lees je een spelsituatie?#

Basisexamenblad-nl

Drie doelspelen vergeleken

Afb. 1Afb. 1 — Voetbal, basketbal en handbal delen dezelfde grondgedachte (scoren op één doel), maar verschillen in balbehandeling, scoren en regels.

Doelspelen — ook wel invasiespelen of doelspelen genoemd — vormen een aparte categorie binnen de spelen, en het is belangrijk dat je die categorie scherp herkent. Het kenmerk van een doelspel is dat twee teams tegelijk op hetzelfde speelveld spelen en dat beide teams proberen te scoren op één doel dat de tegenstander verdedigt, terwijl ze het eigen doel juist beschermen. Voetbal, basketbal en handbal zijn de klassieke voorbeelden, maar ook hockey, waterpolo en rugby horen tot deze familie. Dat is anders dan bij terugslagspelen zoals volleybal en tennis, waar een net de twee teams scheidt en je elkaar dus niet in de weg loopt, en anders dan bij slag- en loopspelen zoals honkbal. Juist omdat beide teams door elkaar heen bewegen, draait een doelspel om ruimte: de aanvallende partij zoekt ruimte om de bal naar voren te brengen en te scoren, de verdedigende partij probeert die ruimte af te schermen. Op het schoolexamen laat je zien dat je dit gemeenschappelijke idee begrijpt: hoe verschillend voetbal, basketbal en handbal ook lijken, ze delen dezelfde grondprincipes van aanvallen en verdedigen, en wie die principes doorheeft, kan sneller een nieuw doelspel oppakken.

Omdat alle doelspelen dezelfde grondgedachte delen, kun je ze naast elkaar leggen en hun overeenkomsten en verschillen zien; afbeelding 1 zet voetbal, basketbal en handbal daarom naast elkaar. In alle drie geldt: je speelt met een bal, je scoort in of op het doel van de tegenstander, en je hebt medespelers nodig om de bal vooruit te brengen. De verschillen zitten vooral in hoe je de bal verplaatst en hoe je scoort. Bij voetbal speel je de bal met de voeten (en het hoofd), scoor je door de bal in het doel te schieten en is er een buitenspelregel. Bij basketbal verplaats je de bal met de handen door te dribbelen en te passen, scoor je door de bal in de basket te gooien, en mag je niet lopen met de bal in je handen zonder te dribbelen. Bij handbal gooi en vang je de bal met de handen, mag je maximaal drie stappen zetten voordat je moet passen, dribbelen of schieten, en scoor je door de bal in het doel te werpen langs de keeper. Deze specifieke regels bepalen hoe het spel eruitziet, maar de onderliggende vraag blijft steeds gelijk: waar is de ruimte en hoe breng ik de bal daar veilig naartoe? Op het schoolexamen kun je gevraagd worden deze spelen te vergelijken en de overeenkomsten in spelprincipes te benoemen.

Een doelspel goed spelen begint bij het lezen en ontleden van de spelsituatie, en dat is een vaardigheid die je bewust kunt oefenen. Een spelsituatie lezen betekent dat je in een oogopslag de belangrijkste informatie opneemt: waar staat de bal, waar staan mijn medespelers, waar staan de tegenstanders, en — de kernvraag — waar is de ruimte en waar is de vrije speler? Ruimte is de plek op het veld waar geen tegenstander staat en waar je dus veilig naartoe kunt spelen of lopen. De vrije speler is de medespeler die niet gedekt wordt en die de bal dus kan ontvangen zonder direct onder druk te komen. Wie de bal heeft, kijkt eerst op voordat hij handelt: eerst kijken, dan kiezen, dan pas passen of dribbelen. Een goede speler „speelt met zijn hoofd omhoog”, zodat hij het overzicht houdt in plaats van naar de bal aan zijn voeten te staren. Op het schoolexamen laat je zien dat je een situatie kunt ontleden: je wijst aan waar de ruimte ligt, welke speler vrij staat en welke keuze het beste past. Dat lezen is de rode draad onder alle andere principes: zonder de situatie te overzien, kun je aanval en verdediging niet goed uitvoeren.

Uitgewerkt voorbeeld

Een spelsituatie ontleden

Bij handbal 4-tegen-4 heeft de speler met de bal aan de rechterkant twee verdedigers dicht voor zich. Links staat een medespeler bij wie geen verdediger in de buurt is. Ontleed de situatie en bepaal de beste keuze.

Waar is de bal
De bal is aan de rechterkant bij een speler die door twee verdedigers wordt opgesloten; die kant is dus dichtbezet.
Waar is de ruimte
Aan de linkerkant staat geen verdediger in de buurt: daar ligt de vrije ruimte.
Wie staat vrij
De medespeler links is niet gedekt en kan de bal ontvangen zonder direct onder druk te komen — hij is de vrije speler.
Kies de handeling
De beste keuze is een pass naar de vrije speler links (breedtespel), zodat het spel wordt verlegd naar de ruimte in plaats van vast te lopen in de drukte rechts.

Resultaat: De ruimte ligt links, waar de vrije speler staat. De balbezitter verlegt het spel met een pass naar links, weg van de druk rechts, en creëert zo een betere scoringskans.

Veelgemaakte fouten

Alleen naar de bal aan je voeten of in je handen kijken, waardoor je de ruimte en de vrije medespeler niet ziet.
Denken dat elk balspel een doelspel is: volleybal en tennis zijn terugslagspelen (met een net ertussen), geen doelspelen.

Actieve herhaling

Bekijk of stel je een spelsituatie voor uit een partijtje 4-tegen-4 basketbal of handbal. Beschrijf in drie stappen hoe je de situatie leest: (1) waar is de bal, (2) waar is de ruimte en welke medespeler staat vrij, (3) welke keuze maakt de balbezitter en waarom. Dit is een oefenopgave ter voorbereiding op het schoolexamen.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma lichamelijke opvoeding havo/vwo — domein B Bewegen (spel/doelspelen) (CvTE / Examenblad)

Aanvallen: ruimte maken, vrijlopen en afronden#

Standardexamenblad-nl

Aanvalsketen van opbouw tot afronding

Afb. 2Afb. 2 — Een aanval verloopt als een keten: van rustige opbouw via positiespel en vrijlopen naar de dieptepass en de afronding op het doel.

Aanvallen in een doelspel draait om één doel: de bal veilig naar voren brengen en een goede scoringskans creëren. Daarvoor gebruik je een reeks aanvalsprincipes die je in afbeelding 2 als een keten van keuzes terugziet. Het begint bij de opbouw: rustig en beheerst de bal vanuit de eigen helft naar voren spelen, meestal via korte, zekere passes, om het spel te ontwikkelen zonder de bal weg te geven. Vervolgens is er het positiespel: het team verdeelt zich slim over het veld, zodat er altijd speelbare passlijnen zijn en de bal rondgespeeld kan worden. Twee begrippen zijn hierbij leidend: breedtespel (de bal over de breedte van het veld verplaatsen om de verdediging uit elkaar te trekken) en dieptespel of de dieptepass (de bal naar voren spelen, richting het doel, om terreinwinst te boeken). Het spel eindigt idealiter in een doelpoging of afronding: de scoringskans wordt benut met een schot of worp. Op het schoolexamen laat je zien dat je deze principes niet alleen kunt benoemen, maar ook toepast: je bouwt op, kiest tussen breedte en diepte, en durft af te ronden wanneer de kans zich voordoet.

Om te kunnen aanvallen moet je aanspeelbaar zijn, en dat vraagt om ruimte maken en vrijlopen — twee begrippen die vaak door elkaar worden gehaald maar samenhoren. Aanspeelbaar zijn betekent dat een medespeler jou de bal kan toespelen zonder dat een tegenstander die pass makkelijk kan onderscheppen: je staat in een vrije passlijn. Vrijlopen is de beweging die je maakt om aanspeelbaar te worden: je loopt weg bij je directe tegenstander, de ruimte in, zodat je vrij komt te staan. Ruimte maken is een subtieler principe: soms loop je juist wég van de bal om een tegenstander mee te trekken, waardoor er ruimte ontstaat die een ander kan benutten. Een klassiek voorbeeld is de dieptepass gecombineerd met vrijlopen: een aanvaller sprint in de vrije ruimte achter de verdediging, de balbezitter speelt de bal daar naartoe, en de aanvaller loopt op de bal in richting het doel. Belangrijk is het juiste moment: te vroeg vrijlopen betekent dat de pass niet kan komen, te laat betekent dat de ruimte alweer dicht is. Op het schoolexamen wordt van je verwacht dat je zonder bal actief blijft: je staat niet stil, maar zoekt steeds naar de plek waar je aanspeelbaar bent.

Elk doelspel heeft eigen technieken om aan te vallen, en die moet je beheersen om de principes te kunnen uitvoeren. Bij voetbal draait het om passen (de bal met de binnenkant van de voet zuiver naar een medespeler spelen), aannemen (de bal onder controle brengen, vaak met de eerste aanraking al meenemen naar de ruimte) en schieten (de bal met kracht en richting op het doel afvuren). De buitenspelregel bepaalt bij voetbal wanneer je vooruit mag lopen: kort gezegd sta je buitenspel als je op het moment van de pass dichter bij het doel van de tegenstander bent dan de bal én de voorlaatste verdediger, en actief meedoet aan het spel — dus je timet je dieptesprint op de pass. Bij basketbal zijn dribbelen (de bal stuiterend voortbewegen), passen en de lay-up (dicht bij de basket scoren door in twee passen aan te leggen en de bal zacht tegen het bord of in de ring te leggen) de kern, aangevuld met de vrije worp en de rebound. Bij handbal gaat het om passen en vangen met twee handen, het inspelen van de cirkelspeler en het schot op het doel, vaak met een sprong. Op het schoolexamen laat je zien dat je deze technieken in het spel toepast: niet los geoefend, maar in de context van aanvallen en scoren.

Uitgewerkt voorbeeld

Een dieptepass voorbereiden bij voetbal

Je hebt bij voetbal de bal in het middenveld. Een medespeler wil in de ruimte achter de verdediging lopen. Beschrijf stap voor stap hoe jullie samen tot een goede dieptepass komen zonder buitenspel te lopen.

Overzicht nemen
Je speelt met je hoofd omhoog en ziet de vrije ruimte achter de laatste verdediger en de medespeler die daarheen wil.
Timing van het vrijlopen
De medespeler wacht met zijn sprint tot jij klaarstaat om te passen; hij vertrekt op het moment van de pass, zodat hij bij de pass niet vóór de voorlaatste verdediger is (geen buitenspel).
De pass geven
Je speelt de bal in de ruimte vóór de medespeler in, met de binnenkant van de voet, zodat hij de bal in volle loop kan meenemen.
Afronden
De medespeler neemt de bal aan richting het doel en zoekt de doelpoging: een schot op het doel of een lage voorzet.

Resultaat: Door het vrijlopen op de pass te timen, loopt de aanvaller niet buitenspel en ontvangt hij de bal in de vrije ruimte achter de verdediging, klaar om af te ronden.

Veelgemaakte fouten

Blijven stilstaan als je geen bal hebt, zodat je nooit aanspeelbaar bent; vrijlopen betekent juist actief bewegen naar de ruimte.
Altijd de diepte in willen forceren: als de dieptepass dichtzit, is breedtespel (de bal verleggen) vaak de betere en veiligere keuze.

Actieve herhaling

Beschrijf voor een aanval bij voetbal of basketbal hoe je van opbouw tot afronding komt. Benoem minstens vier aanvalsprincipes op volgorde (bijvoorbeeld opbouw, positiespel, vrijlopen/dieptepass, afronden) en leg per principe uit wat de balbezitter en de medespelers doen. Dit is een oefenopgave ter voorbereiding op het schoolexamen.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma lichamelijke opvoeding havo/vwo — domein B Bewegen (aanvalsprincipes) (CvTE / Examenblad)

Verdedigen: dekken, druk zetten en ruimte afschermen#

Standardexamenblad-nl

Aanval tegenover verdediging

Afb. 3Afb. 3 — Elk aanvalsprincipe heeft een verdedigingsantwoord: verdedigen is steeds reageren op wat de aanval probeert te doen.

Verdedigen in een doelspel heeft één doel: voorkomen dat de tegenstander scoort, door de bal terug te winnen of de aanval te vertragen. Daarvoor gebruik je verdedigingsprincipes die je kunt samenvatten met de begrippen dekken, druk zetten, ruimte afschermen, onderscheppen en terugvallen; afbeelding 3 zet de aanvals- en verdedigingsprincipes tegenover elkaar zodat je ziet hoe ze op elkaar reageren. Dekken betekent dat je verantwoordelijk bent voor een tegenstander of een deel van het veld en dat je zo staat dat je die kunt bereiken. Druk zetten is de tegenstander met de bal kort naderen, zodat hij minder tijd en ruimte heeft om te kiezen — maar niet zó wild dat hij je zomaar voorbij kan. Ruimte afschermen betekent dat je de gevaarlijke passlijnen en de weg naar het doel dichthoudt, zodat de aanvaller niet zomaar naar voren kan spelen. Onderscheppen is het wegkapen van een pass op het juiste moment. Terugvallen betekent dat je, als je team de bal verliest, snel teruggaat richting het eigen doel om de verdediging weer op orde te krijgen. Op het schoolexamen laat je zien dat je deze principes toepast: je staat goed opgesteld, zet druk waar het moet en houdt de ruimte achter je dicht.

De belangrijkste keuze in het verdedigen is die tussen mandekking (man-op-man) en zonedekking, en je moet het verschil helder kunnen uitleggen. Bij mandekking krijgt elke verdediger één tegenstander toegewezen die hij overal volgt: waar zijn man ook naartoe loopt, de verdediger blijft in de buurt om de pass en het schot te bemoeilijken. Het voordeel is duidelijke verantwoordelijkheid en veel druk op de man; het nadeel is dat je meegetrokken kunt worden en dat er ruimte ontstaat als een aanvaller je wegtrekt. Bij zonedekking verdedigt elke speler een deel van het veld (een zone) in plaats van een persoon: je bewaakt de ruimte en neemt de tegenstander over die jouw zone binnenkomt. Het voordeel is dat de ruimte voor het doel goed wordt afgeschermd en dat je moeilijker weg te trekken bent; het nadeel is dat de overdracht tussen zones fout kan gaan, waardoor een vrije speler ontstaat op de grens van twee zones. Handbal en basketbal gebruiken vaak een duidelijke zoneverdediging voor het doel; bij voetbal is een mengvorm gebruikelijk. Op het schoolexamen kun je gevraagd worden beide vormen te beschrijven, hun voor- en nadelen te noemen en te herkennen welke vorm in een situatie wordt gebruikt.

Verdedigen is teamwerk, en het draait om samen de ruimte klein maken en de aanvaller naar de minst gevaarlijke plek dwingen. Een team dat goed verdedigt, schuift als geheel mee met de bal: gaat de bal naar rechts, dan schuift de hele verdediging naar rechts, zodat de ruimte aan de balkant dichtzit. Zo dwing je de tegenstander vaak naar de zijlijn, waar minder gevaar is en waar je hem makkelijker kunt insluiten. Belangrijk is de balans tussen druk zetten en niet uit positie lopen: de verdediger die het dichtst bij de bal staat, zet druk, terwijl de anderen dekken en de ruimte achter hem afschermen (rugdekking geven). Bij een schot op het doel is de keeper de laatste verdediger: bij handbal en voetbal probeert de keeper met een goede positie en snelle reflexen de bal te stoppen, en verkleint hij de hoek door naar voren te komen. Bij basketbal hoort ook de rebound bij verdedigen: na een gemiste worp de bal onder de eigen basket wegplukken zodat de tegenstander geen tweede kans krijgt. Op het schoolexamen laat je zien dat je meedoet aan het teamverdedigen: je dekt je man of zone, geeft rugdekking en helpt de ruimte klein te houden.

Uitgewerkt voorbeeld

Man-op-man of zone kiezen

Je team verdedigt bij basketbal en de tegenstander heeft één heel sterke, snelle speler die telkens naar de basket dribbelt, terwijl de anderen minder gevaarlijk zijn. Welke dekkingsvorm past hier en waarom?

Analyseer de dreiging
Het gevaar komt vooral van één speler die naar de basket wil; de ruimte onder de basket moet dus goed worden afgeschermd.
Weeg mandekking af
Zuivere man-op-man legt de sterke speler stil, maar één verdediger houdt hem lastig alleen tegen als hij passeert; er is dan geen hulp.
Weeg zonedekking af
Zonedekking schermt de ruimte voor de basket af en zorgt dat een tweede verdediger kan helpen (dubbelen) zodra de sterke speler binnenkomt.
Kies en onderbouw
Een zoneverdediging (of man-op-man met hulp/rugdekking bij de basket) past het best: de ruimte onder de basket wordt afgeschermd en de sterke speler wordt opgevangen door meerdere verdedigers.

Resultaat: Zonedekking (of mandekking met duidelijke rugdekking) is hier de beste keuze, omdat die de ruimte onder de basket afschermt en hulp biedt tegen de ene gevaarlijke speler.

Veelgemaakte fouten

Bij mandekking je tegenstander loslaten om naar de bal te rennen, waardoor je man vrij komt te staan en aanspeelbaar wordt.
Zo wild druk zetten dat je uit balans raakt en gepasseerd wordt; goed druk zetten betekent dichtbij maar in evenwicht blijven, met rugdekking van een medespeler.

Actieve herhaling

Leg het verschil uit tussen mandekking en zonedekking bij handbal of basketbal. Beschrijf per vorm hoe een verdediger staat en beweegt, noem één voordeel en één nadeel, en geef aan in welke situatie je welke vorm zou kiezen. Dit is een oefenopgave ter voorbereiding op het schoolexamen.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma lichamelijke opvoeding havo/vwo — domein B Bewegen (verdedigingsprincipes) (CvTE / Examenblad)

Omschakelen en het spel beoordelen#

Vertiefungexamenblad-nl

De omschakelkringloop

Afb. 4Afb. 4 — In een doelspel wordt voortdurend omgeschakeld: aanval → (balverlies) → verdediging → (balverovering) → aanval.

Het snelst veranderende moment in een doelspel is het omschakelen: de overgang tussen aanval en verdediging op het moment dat de bal van team wisselt. Afbeelding 4 toont dit als een kringloop, want in een doelspel wordt er voortdurend omgeschakeld. Er zijn twee overgangen. Bij balverlies schakelt je team om van aanval naar verdediging: je moet dan direct terugvallen, je tegenstander weer oppakken en de ruimte achter je dichtmaken, voordat de tegenpartij een snelle uitbraak (counter) kan opzetten. Bij balverovering schakelt je team om van verdediging naar aanval: dit is juist het moment om snel naar voren te spelen, want de tegenstander staat nog niet geordend en er is veel ruimte. Het gevaarlijkste wapen in doelspelen is dan ook de omschakeling naar de aanval: een team dat de bal verovert en meteen de diepte in speelt, kan scoren voordat de tegenstander is teruggevallen. Op het schoolexamen laat je zien dat je deze twee momenten herkent en er goed op reageert: bij balverlies snel terug, bij balwinst snel vooruit. Het besef dat je rol in één seconde kan omslaan — van aanvaller naar verdediger en omgekeerd — is precies wat doelspelen zo dynamisch maakt.

Goed omschakelen vraagt om alertheid en een teamafspraak, en je kunt het als aparte vaardigheid oefenen en beoordelen. Het kernwoord bij omschakelen is 'direct': het team dat het beste omschakelt, verspilt geen seconde. Bij balverlies is de eerste taak van de speler die de bal kwijtraakte vaak om meteen druk te zetten op de nieuwe balbezitter (tegenpressing), zodat de tegenstander niet rustig kan opbouwen en de rest van het team tijd krijgt om terug te vallen. Bij balverovering kijkt de speler die de bal wint meteen naar voren: is er een medespeler die al in de diepte kan worden aangespeeld? Zo ja, dan volgt de snelle pass; zo nee, dan wordt de bal eerst rustig in balbezit genomen om een nieuwe aanval op te bouwen. Deze keuze — snel de diepte in óf eerst rust nemen — hoort bij het lezen van de situatie: staat de tegenstander open, dan de counter; staat hij al geordend, dan opbouwen. Op het schoolexamen kun je gevraagd worden een omschakelmoment te analyseren: wie doet wat op het moment dat de bal van eigenaar wisselt, en wat is de beste keuze?

Een doelspel begrijpen betekent uiteindelijk dat je het spel kunt beoordelen: je gebruikt de principes van aanval, verdediging en omschakelen als meetlat om te zien of een team goed speelt. Beoordelen is meer dan zeggen wie er wint; het gaat om de kwaliteit van het spel. Je let bijvoorbeeld op de opbouw (speelt het team rustig en zeker naar voren of geeft het de bal steeds weg?), op het benutten van de ruimte (wordt de breedte gebruikt om de verdediging uit elkaar te trekken, wordt de vrije speler gevonden?), op de verdedigende organisatie (schuift het team samen mee, is er rugdekking, komt er een vrije speler op de zonegrenzen?) en op de omschakeling (hoe snel gaat het team van aanval naar verdediging en terug?). Dit is precies wat het handelingsdeel van LO vraagt: niet alleen kúnnen bewegen, maar het bewegen ook kunnen regelen en erop reflecteren. Je kunt een medespeler feedback geven op basis van deze principes — „je stond goed vrij, maar je liep te vroeg weg” — en je kunt je eigen spel analyseren. Op het schoolexamen laat je zien dat je de spelprincipes als kader gebruikt om een spelsituatie of een wedstrijd te beoordelen en om verbeterpunten te benoemen.

Uitgewerkt voorbeeld

Een omschakelmoment beoordelen

Bij voetbal verovert jouw team de bal net buiten het eigen strafschopgebied. De tegenstander stond in de aanval en is nog niet teruggevallen; voorin staat een medespeler in de vrije ruimte. Wat is de beste keuze, en hoe beoordeel je die?

Herken de omschakeling
Je team schakelt om van verdediging naar aanval: dit is het moment van balverovering, precies wanneer de tegenstander nog niet geordend is.
Lees de ruimte
De tegenstander is nog niet teruggevallen, dus er is veel ruimte naar voren, en er staat een medespeler vrij in de diepte.
Kies de handeling
De beste keuze is de snelle omschakeling: speel de bal direct in de diepte naar de vrije medespeler (de counter), voordat de tegenstander terug is.
Beoordeel de keuze
Een keuze om eerst rustig achterin rond te spelen zou hier zwakker zijn, omdat je de tegenstander de tijd geeft om terug te vallen en de vrije ruimte verdwijnt.

Resultaat: De snelle dieptepass op de omschakeling is de beste keuze: hij benut de ruimte die ontstaat doordat de tegenstander nog niet is teruggevallen. Rustig opbouwen zou die kans verspillen.

Veelgemaakte fouten

Na balverlies blijven staan of blijven mopperen in plaats van direct terug te vallen; juist dan dreigt een snelle tegenaanval van de tegenstander.
Bij balverovering altijd meteen ver naar voren willen knallen, ook als de tegenstander al geordend staat; dan is rustig opbouwen de betere keuze.

Actieve herhaling

Analyseer een omschakelmoment uit een partijtje voetbal, basketbal of handbal. Beschrijf wie de bal verliest of verovert, wat het aanvallende team en het verdedigende team op dat moment zouden moeten doen, en beoordeel of de gemaakte keuze goed was. Sluit af met één concreet verbeterpunt. Dit is een oefenopgave ter voorbereiding op het schoolexamen.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma lichamelijke opvoeding havo/vwo — domein B Bewegen (omschakelen en spelbeoordeling) (CvTE / Examenblad)

Referenties en bronnen

Bronnen

CvTE / Examenblad

Examenprogramma lichamelijke opvoeding havo/vwo — domein B Bewegen (spel/doelspelen)

Spel: doelspelen

Kernpunten

Een spelsituatie ontleden

Kernpunten

Een dieptepass voorbereiden bij voetbal

Kernpunten

Man-op-man of zone kiezen

Kernpunten

Een omschakelmoment beoordelen

Bronnen

Spel: doelspelen

Kernpunten

Een spelsituatie ontleden

Kernpunten

Een dieptepass voorbereiden bij voetbal

Kernpunten

Man-op-man of zone kiezen

Kernpunten

Een omschakelmoment beoordelen

Bronnen