Polskie życie kulturalne: cinema, art and music

One of Paper 1's four stimulus texts reads: „Kiedy w 2015 roku «Ida» Pawła Pawlikowskiego zdobyła Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, w polskich mediach mówiono o tym tygodniami. Dla jednych była to nagroda dla całego polskiego kina, dla innych — dla filmu, który o Polsce opowiada zbyt oszczędnie. Reżyser tłumaczył, że czarno-biały obraz i statyczne kadry były wyborem estetycznym, a nie oszczędnością. Warto jednak pamiętać, że sukces «Idy» nie wziął się znikąd: polskie kino od dziesięcioleci kształci reżyserów i operatorów w łódzkiej szkole filmowej, a krajowy festiwal w Gdyni od lat pokazuje filmy, których zagraniczna publiczność nigdy nie zobaczy.” The question, worth two marks with no AO3 marks attached, is: Dlaczego, według tekstu, sukces filmu „Ida” nie był przypadkowy?

1. 01Read the interrogative before reading the text again

   The question word is dlaczego, so the answer must be a cause and must be expressed as one. Według tekstu tells you the cause has to come from the passage rather than from your own knowledge of Polish cinema, which is a real temptation on a theme you have revised. Nie był przypadkowy, was not accidental, is a negative formulation, so you are looking for the sentence in which the writer explains what made the success possible. Marking the interrogative and the scope of the question before rereading takes ten seconds and prevents the commonest failure on a two-mark item, which is writing everything you know about Ida.

2. 02Locate the answer and notice that it has two parts

   The final sentence carries it, and it is deliberately compound: nie wziął się znikąd is glossed by a colon and then by two clauses joined with a. The first clause is the film school in Łódź, which has trained directors and cinematographers for decades; the second is the national festival in Gdynia, which has shown Polish films for years. Two marks, two parts. A candidate who gives only the school has answered half the question and will score half the marks, and the a joining the clauses is the visible signal that a second element is coming.

3. 03Decide what may be lifted and what may not

   This item carries no AO3 marks, so the specification permits you to use words and phrases from the text without rephrasing them, and tolerates minor spelling errors that do not distort meaning. What it does not permit is lifting an element that does not match the phrasing of the question, or including irrelevant material — copying the whole final sentence, including the clause about foreign audiences never seeing these films, risks exactly that. The safe procedure is to lift the two nouns you need, szkoła filmowa and festiwal, and supply your own verb and your own connective.

4. 04Write the answer as a Polish clause and control the cases

   Begin with the question's own frame so the answer is visibly an answer: Sukces „Idy” nie był przypadkowy, ponieważ... After ponieważ comes the cause. Watch three endings. Kształcić takes the accusative, and reżyser and operator are masculine personal, so the plural accusative is reżyserów i operatorów. W łódzkiej szkole filmowej is locative throughout. If you choose to reformulate with a relative clause, remember that a negated verb governs the genitive: filmy, których publiczność nie ogląda, not filmy, które publiczność nie ogląda.

5. 05Reformulate anyway, because it costs nothing and can only help

   Even where lifting is permitted, an answer in your own Polish is safer: it cannot be accused of copying inappropriately, it proves comprehension rather than transcription, and it builds the habit the summary question will require, where lifted language is explicitly ineligible for the AO3 mark. Three moves are enough here. Replace od dziesięcioleci with od wielu lat. Replace the relative clause about foreign audiences with the adjective nieznane plus the dative, nieznane zagranicznej publiczności. Turn pokazuje into the passive pokazywane są, which shifts the emphasis onto the films themselves.

Result: Sukces „Idy” nie był przypadkowy, ponieważ polskie kino od wielu lat kształci reżyserów i operatorów w łódzkiej szkole filmowej oraz ma własny festiwal w Gdyni, na którym co roku pokazywane są filmy nieznane zagranicznej publiczności. Dwa punkty, dwie przyczyny: szkoła i festiwal. Odpowiedź jest przeformułowana, choć w tym pytaniu przepisanie z tekstu byłoby dozwolone.

Translate the following passage into English. „W Łodzi, mieście, które przez sto lat żyło z przemysłu włókienniczego, powstało jedno z najstarszych na świecie muzeów sztuki nowoczesnej. Kolekcję zgromadziła w latach trzydziestych grupa artystów awangardowych skupiona wokół Władysława Strzemińskiego i Katarzyny Kobro. Zbiory przekazano miastu, a wystawę udostępniono publiczności jeszcze przed wojną. Dziś Muzeum Sztuki działa w trzech budynkach i pokazuje zarówno prace przedwojennej awangardy, jak i sztukę współczesną. Dla wielu odwiedzających zaskoczeniem jest to, że tak radykalna kolekcja powstała nie w stolicy, lecz w mieście fabrycznym, którego mieszkańcy mieli wtedy do sztuki nowoczesnej stosunek co najmniej sceptyczny.”

1. 01Read the whole passage before translating a word of it

   Two features will decide the English and both are visible on a first reading. The first is that two verbs are impersonal, przekazano and udostępniono, and English has no equivalent form, so both will need the passive. The second is that the passage repeatedly puts the object before the verb — Kolekcję zgromadziła, Zbiory przekazano, wystawę udostępniono — for emphasis, and English word order cannot carry that emphasis the same way. Deciding in advance that these two things will need handling stops you from producing the literal, ungrammatical English that a phrase-by-phrase first pass always generates.

2. 02Sentence one: the apposition and żyć z

   W Łodzi, mieście, które przez sto lat żyło z przemysłu włókienniczego. Mieście is a locative in apposition to Łodzi, so the English is a city that, with a comma, not the city which. Żyć z plus the genitive means to live off or live by, not to live with, and przemysł włókienniczy is the textile industry — a collocation worth learning whole, because włókienniczy will not be guessable. Powstało jedno z najstarszych... muzeów is came into being, and the numeral phrase governs the genitive plural muzeów, which tells you the English is one of the world's oldest museums.

3. 03Sentence two: the fronted object, and why English must not copy it

   Kolekcję zgromadziła grupa artystów. Kolekcję is accusative and grupa is nominative, so the group assembled the collection, not the other way round. Polish can front the object because the endings prevent confusion; English cannot, and a translation reading The collection assembled a group reverses the sentence. The neatest English keeps the Polish emphasis without breaking the grammar by using the passive: The collection was assembled in the 1930s by a group of avant-garde artists. Skupiona wokół, gathered around, agrees with grupa and takes the genitive of both names.

4. 04Sentence three: the two impersonals

   Zbiory przekazano miastu, a wystawę udostępniono publiczności. Neither verb has a subject at all; both objects are accusative and both indirect objects are dative, miastu and publiczności. English has one natural rendering, the passive: the holdings were handed over to the city, and the exhibition was opened to the public. Do not invent an agent — writing the artists handed the holdings over adds information the Polish deliberately withholds, and the whole point of the impersonal is that the agent is not being named. Jeszcze przed wojną is as early as before the war, or simply before the war.

5. 05Sentence five: zaskoczeniem jest to, że and mieć stosunek do

   Zaskoczeniem is an instrumental predicate, so the shape is it is a surprise that. Nie w stolicy, lecz w mieście fabrycznym is not in the capital but in a factory town, and lecz is the stronger but that follows a negative. The last clause is idiomatic and cannot be translated word for word: mieć do czegoś stosunek is to have an attitude towards something, so mieli do sztuki nowoczesnej stosunek co najmniej sceptyczny becomes regarded modern art with at least some scepticism. Którego mieszkańcy is whose inhabitants, referring back to the town rather than to the capital.

6. 06Read the English back as English

   The final check has nothing to do with Polish. Read your version aloud and ask whether an English reader who had never seen the original would notice anything odd. Two things usually survive from a first draft and should not: a which where a that or a comma is wanted, and a chain of passives that reads as heavy because all three came from Polish impersonals. Vary one of them if you can do so without adding an agent. Ten marks are available and they are awarded for English that works, not for evidence that you decoded each word.

Result: In Łódź, a city that lived for a hundred years off the textile industry, one of the world's oldest museums of modern art came into being. The collection was assembled in the 1930s by a group of avant-garde artists gathered around Władysław Strzemiński and Katarzyna Kobro. The holdings were handed over to the city, and the exhibition was opened to the public before the war. Today the Muzeum Sztuki operates in three buildings and shows both the work of the pre-war avant-garde and contemporary art. For many visitors it comes as a surprise that so radical a collection should have arisen not in the capital but in a factory town whose inhabitants at the time regarded modern art with at least some scepticism.

You have heard a four-minute studio recording in which a music journalist and a festival organiser discuss what the Chopin Competition means for Warsaw. The journalist argues that the competition brings the city an international audience once every five years, and that its effect on young Polish pianists matters more than the prize itself. The organiser adds that live broadcasting has changed the event completely, since far more people now follow it at home than in the concert hall, and says the real problem is the four years in between, when the audience for classical music shrinks again. The question is: Streść po polsku, co rozmówcy mówią o znaczeniu Konkursu Chopinowskiego.

1. 01Count the content points before writing anything

   There are five: the international audience every five years; the effect on young pianists, rated above the prize; live broadcasting changing the event; more people watching at home than in the hall; and the fall in interest between competitions. Write them as five numbered fragments in Polish, not sentences. The content mark here is AO1, awarded independently of the language mark, and it is awarded per point — so a summary that reads beautifully but carries three of the five loses two marks that no amount of good Polish can recover. Counting first is what stops that happening.

2. 02Use your own words, because the language mark depends on it

   The specification is explicit on both halves. The AO1 content mark is given whether the point is in your own words or lifted, but lifted language is never eligible for the AO3 mark. So lifting costs you nothing on content and everything on language. Three reformulation moves cover most cases: change the part of speech, so transmituje się na żywo becomes transmisje na żywo; negate the opposite, so mało osób przychodzi becomes więcej osób śledzi je w domu; and generalise the noun, so wielu młodych pianistów becomes młodzi pianiści.

3. 03Draft in Polish and count the words as you go

   The rule is precise and it is a rule about marking, not about penalties: a long summary is marked for content or for language only until the first natural break, usually the end of a sentence or main clause, between 90 and 100 words. Everything after that is simply not read. So the last content point must arrive before word 90, and the sentence carrying it must be finished. Short summaries carry no automatic penalty but are self-penalising, because five content points will not fit into sixty words. Aim to land the final full stop between 90 and 100.

4. 04Attribute the two speakers separately

   The passage involves more than one speaker, which Paper 3 guarantees for at least one recording, and a summary that merges them has lost information the question asked for. Polish gives you the reporting verbs cheaply: dziennikarz podkreśla, że; organizator dodaje, że; obaj zwracają uwagę na. Note the government. Podkreślać and dodawać take a że-clause; zwracać uwagę takes na plus the accusative; and obaj is the masculine personal form for two men, where dwoje would be needed for a mixed pair. Getting the attribution right is comprehension, not decoration.

5. 05Run the AO3 pass, which is where the five language marks live

   The band descriptor asks for language that is mainly accurate with only occasional minor errors, and for the ability to manipulate complex language accurately where the task requires it. So the final pass looks for two things. First, errors: check every case ending, and in particular the genitives forced by negation and by brakować. Second, range: the draft below carries an adjectival present participle in wykraczające, a comparative in ważniejszy, an impersonal-style genitive after brakuje, and a contrastive natomiast. None was inserted for display; each is what the sentence needed.

Result: Rozmówcy zgadzają się, że Konkurs Chopinowski ma dla Warszawy znaczenie wykraczające poza samą nagrodę. Dziennikarz podkreśla, że co pięć lat przyciąga on do miasta międzynarodową publiczność, a jeszcze ważniejszy jest jego wpływ na młodych polskich pianistów. Organizator dodaje, że transmisje na żywo całkowicie zmieniły charakter wydarzenia: dziś znacznie więcej osób śledzi je w domu niż w sali koncertowej. Obaj zwracają jednak uwagę na ten sam problem — w ciągu czterech lat między konkursami zainteresowanie muzyką poważną wyraźnie maleje. Z ich wypowiedzi wynika, że prestiż konkursu jest niepodważalny, natomiast stałej publiczności dla muzyki poważnej wciąż brakuje.

You know one thing: Paweł Pawlikowski's Ida won the Academy Award for Best Foreign Language Film, the first Polish film to do so. On its own that fact scores almost nothing in either the Paper 3 multi-skill task or the Paper 1 research-project essay. Build it into an argued paragraph of about 90 words of Polish.

1. 01Turn the fact into a claim

   A fact answers what happened; a claim answers what it shows, and only the second is arguable. Ask what the Oscar is evidence for. Three candidate claims present themselves: that it marked a turning point for Polish cinema; that it revealed something that already existed; or that it changed how Polish cinema is discussed abroad rather than how it is made. Choose one and let the others become the counter-pressure. The claim chosen here is the second, because it lets the paragraph use everything the cinema section established about Łódź and Gdynia rather than discarding it.

2. 02Find the counter-pressure before you write

   An argued paragraph needs something to push against, and the readiest source is the received view. Nagroda bywa przedstawiana jako moment przełomowy — the award is often presented as a turning point — states the received view without endorsing it, and bywa, the frequentative of być, does the attributing work in one word. That single verb is worth learning for this theme: it lets you report a common opinion as a common opinion, which is precisely the attribution the AO4 grid rewards and precisely what a flat answer omits.

3. 03Choose the connectives before choosing the sentences

   Decide the skeleton first and the Polish gets easier. Here it is four moves: state the received view; qualify it with warto jednak zauważyć, że; draw the consequence with można by więc powiedzieć, że; and land a personal judgement with moim zdaniem. Notice that the personal reaction arrives last and arrives as a conclusion, which is exactly the order the multi-skill task asks for when it requires analysis, personal reaction and the drawing of a conclusion. Building the skeleton in English costs thirty seconds and prevents a paragraph that lists.

4. 04Write it, letting the meaning choose the structures

   Three structures are wanted here and each is wanted for a reason. The impersonal kształcono, they trained or training was done, is right because the agent is a whole institution over decades and naming it would be a digression. The adjectival passive participles nakręcony and zrealizowany compress two clauses about how the film was made into two modifiers, which is what lets 90 words carry an argument. And można by powiedzieć hedges the central claim without abandoning it — the conditional is the difference between a judgement and a pronouncement.

5. 05Check the government, the agreement and the negation

   Four things repay a second look. Kilkadziesiąt lat: the numeral governs the genitive plural. Kształcono operatorów i reżyserów: the impersonal takes an accusative object, and masculine personal nouns take the genitive form in the accusative plural. Nie stworzył polskiego kina: a negated transitive verb governs the genitive, so kino becomes kina. And festiwale pokazywały: festiwale is not masculine personal, so the past tense takes the non-masculine-personal plural ending, pokazywały and not pokazywali.

Result: Nagroda Akademii Filmowej dla filmu „Ida” bywa przedstawiana jako moment przełomowy w historii polskiego kina. Warto jednak zauważyć, że obraz nakręcony w czerni i bieli i zrealizowany skromnymi środkami nie powstał w próżni: przez kilkadziesiąt lat kształcono w Łodzi operatorów i reżyserów, a krajowe festiwale co roku pokazywały filmy, których zagraniczna publiczność nie oglądała. Można by więc powiedzieć, że Oscar nie stworzył polskiego kina, lecz je ujawnił. Moim zdaniem zmienił on przede wszystkim nie samo kino, lecz sposób, w jaki mówi się o nim poza Polską.

Here is a student's Paper 3 multi-skill paragraph about Polish music. Every sentence is grammatically correct, and it would sit in the middle of the AO3 band. „Chopin jest bardzo znanym polskim kompozytorem. On napisał wiele mazurków i polonezów. Konkurs Chopinowski jest w Warszawie. Ludzie organizują go od 1927 roku. Myślę, że ten konkurs jest ważny dla młodych pianistów. Górecki napisał trzecią symfonię w 1976 roku. Ludzie nagrali ją w 1992 roku i wtedy stała się popularna.” Audit it against the specification's grammar list and rewrite the sentences that genuinely want a different structure.

1. 01Audit first, and mark what is absent rather than what is wrong

   Nothing here is incorrect, which is exactly why the paragraph is instructive. Running the section 3.3 list over it: no participle of any kind, no impersonal form, no conditional, no comparative or superlative beyond bardzo znany, no reflexive verb, and no sentence in which word order does any work. Every one of the seven sentences begins with its subject. Two of them use ludzie as a dummy subject, which is English thinking in Polish clothes. The audit produces five candidate repairs, and the discipline is to make only the repairs the meaning actually invites.

2. 02Fix the dummy subjects, because that is where the impersonal earns its place

   Ludzie organizują go od 1927 roku and Ludzie nagrali ją w 1992 roku both name an agent the writer does not know and does not need. That is the precise condition under which Polish uses the impersonal, so the repair is not decoration but correction. Trzecią symfonię Góreckiego skomponowano w 1976 roku puts the accusative object first and drops the agent entirely. Note that the impersonal is built on the perfective past stem and never agrees with anything: skomponowano, nagrano, wydano, otwarto — one form, whatever the object's gender.

3. 03Compress a clause into a participle

   Konkurs Chopinowski jest w Warszawie plus Ludzie organizują go od 1927 roku is two weak sentences carrying one idea. The adjectival passive participle folds the second into the first: Konkurs Chopinowski, organizowany w Warszawie od 1927 roku, odbywa się co pięć lat. Three things happen at once. The participle is imperfective, organizowany rather than zorganizowany, because the organising is repeated. Jest becomes the reflexive odbywa się, which is the idiomatic verb for an event taking place. And the freed-up space carries a new content point, the five-year cycle.

4. 04Turn a flat evaluation into a hedged, argued one

   Myślę, że ten konkurs jest ważny dla młodych pianistów asserts and stops. The conditional converts it into a judgement the reader could weigh: Można by powiedzieć, że dla młodych pianistów ważniejszy jest sam udział niż nagroda. Three gains. Można by is the conditional the grammar list names. Ważniejszy is a comparative, and comparison forces the sentence to say what the competition matters more than. And ważniejszy jest sam udział fronts the predicate, which is the specification's own Ładny jest ten kolor pattern used for emphasis rather than for ornament.

5. 05Re-check every ending before you call it finished

   The rewrite introduces new grammar and therefore new risk. Kilkadziesiąt mazurków: numerals above four govern the genitive plural. Dzięki którym: dzięki takes the dative, so the relative pronoun is którym, not których. Weszły: tańce is not masculine personal, so the past plural ends in -ły. Góreckiego: the surname declines as an adjective. And publiczność znacznie szerszą is an accusative feminine comparative agreeing with its noun. A range that fails its endings scores as inaccuracy, not as range.

Result: Fryderyk Chopin pozostaje najbardziej znanym polskim kompozytorem. Napisał kilkadziesiąt mazurków i polonezów, dzięki którym dwa polskie tańce weszły na stałe do muzyki europejskiej. Konkurs Chopinowski, organizowany w Warszawie od 1927 roku, odbywa się co pięć lat. Można by powiedzieć, że dla młodych pianistów ważniejszy jest sam udział niż nagroda. Trzecią symfonię Góreckiego skomponowano w 1976 roku, a nagranie wydane w 1992 roku przyniosło jej publiczność znacznie szerszą, niż zwykle ma muzyka współczesna. Ta sama treść, ta sama długość: doszły dwa imiesłowy bierne, forma bezosobowa, tryb przypuszczający, stopień wyższy i najwyższy, czasownik zwrotny oraz dwa zdania o przestawionym szyku.