Τέταρτο Θέμα I: Η οικονομία από το 2009 και μετά

Translate for the 20-mark points-based scheme. Η ελληνική κρίση δεν ξεκίνησε το 2010, αλλά τότε έγινε ορατή σε όλους. Το φθινόπωρο του 2009 η νέα κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το έλλειμμα ήταν πολύ μεγαλύτερο από όσο είχε δηλωθεί, και το κόστος δανεισμού εκτινάχθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Ό,τι ακολούθησε — τα μνημόνια, οι περικοπές, η ύφεση — είχε ήδη τεθεί σε κίνηση.

1. 01Sentence 1 — the aorist of γίνομαι, and a predicate adjective

   Η ελληνική κρίση δεν ξεκίνησε το 2010, αλλά τότε έγινε ορατή σε όλους. Έγινε is the simple past of the deponent γίνομαι, became, and ορατή is a predicate adjective agreeing with η κρίση as feminine singular. Σε όλους is to everyone. Το 2010 is a bare accusative of time. The English is: the Greek crisis did not begin in 2010, but that was when it became visible to everyone. Note that τότε, then, is doing the work of the English cleft that was when; a flatter rendering also earns the mark.

2. 02Sentence 2 — a pluperfect passive inside a comparison

   το έλλειμμα ήταν πολύ μεγαλύτερο από όσο είχε δηλωθεί. Από όσο introduces the second term of a comparison when a clause follows — than what, or than had been. Είχε δηλωθεί is the pluperfect passive of δηλώνω, had been declared or had been reported. Two tenses are stacked here, an imperfect ήταν inside the reported clause and a pluperfect passive inside its comparison, and both must survive into English. A version reading the deficit was much bigger than declared loses the pluperfect and with it a section of language.

3. 03Sentence 2 continued — a vivid aorist passive

   και το κόστος δανεισμού εκτινάχθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Εκτινάσσομαι means to be flung out or to shoot up, and εκτινάχθηκε is its simple past passive; in economic writing it is the standard verb for a rate that jumps. Δανεισμού is a genitive of description: the cost of borrowing. Μέσα σε λίγους μήνες is within a few months. English wants soared or shot up rather than a literal was flung, and a marker will accept any verb that carries the abruptness.

4. 04Sentence 3 — ό,τι with its comma, and a learned pluperfect passive

   Ό,τι ακολούθησε — τα μνημόνια, οι περικοπές, η ύφεση — είχε ήδη τεθεί σε κίνηση. Ό,τι with a comma is the relative pronoun whatever or everything that, distinct from ότι without one, which is the conjunction that. The comma is the spelling and losing it changes the word. Είχε τεθεί σε κίνηση is a pluperfect passive of the learned verb τίθεμαι, had already been set in motion. The three nouns between the dashes are in apposition to ό,τι and are singular in English idiom only if you recast; keeping them plural is fine.

5. 05Audit for the three past tenses before you finish

   This passage is a tense exercise disguised as economics: a simple past for the events, an imperfect inside reported speech, two pluperfect passives for what preceded them, and one aorist passive. Read your English once looking only at verbs. If everything has flattened into a single past, you have written fluent English and lost three or four points, which under a points-based scheme is the difference between a strong and an ordinary mark.

Result: The Greek crisis did not begin in 2010; that was when it became visible to everyone. In the autumn of 2009 the new government announced that the deficit was far larger than had been declared, and the cost of borrowing soared within a few months. Everything that followed — the memoranda, the cuts, the recession — had already been set in motion.

You have written the sentence Η κρίση οφείλεται στη σπατάλη του ελληνικού κράτους. Rewrite it as an A-Level paragraph that would satisfy the AO4 grid, without abandoning the point.

1. 01Diagnose what is wrong with the sentence

   Η κρίση οφείλεται στη σπατάλη του ελληνικού κράτους asserts a single cause, in the writer's own voice, using an evaluative noun, η σπατάλη, waste, that already contains the judgement. Three separate problems: one cause where there are several, no holder for the claim, and a loaded noun doing argumentative work silently. Each has a fix, and none of them requires giving up the point.

2. 02Give the claim a holder and a neutral noun

   Μια διαδεδομένη εξήγηση, που υιοθετήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποδίδει την κρίση στα χρόνια δημοσιονομικά ελλείμματα και στην αδυναμία είσπραξης των φόρων. Διαδεδομένη, widespread; υιοθετήθηκε, was adopted, a simple past passive; τα χρόνια δημοσιονομικά ελλείμματα, chronic fiscal deficits, replaces the loaded σπατάλη with a term that names the same thing without judging it. The claim survives intact and now has an owner.

3. 03Add the strongest counter-argument, not a straw one

   Άλλοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι ελλείμματα υπήρχαν και σε άλλες χώρες χωρίς να οδηγήσουν σε ανάλογη κατάρρευση, και αποδίδουν τη διαφορά στη δομή της νομισματικής ένωσης. Επισημαίνουν, point out; χωρίς να οδηγήσουν, without leading, a subjunctive after χωρίς να; αποδίδουν σε, attribute to. The counter-argument is placed at its strongest — it makes a comparative point rather than a moral one — because a weak counter-argument tells an examiner you could not find a strong one.

4. 04Say what would decide between them

   Το ερώτημα που ξεχωρίζει τις δύο εξηγήσεις είναι γιατί η κρίση εκδηλώθηκε στην Ελλάδα με τέτοια ένταση και όχι αλλού. Naming the question that would discriminate between two explanations is the single most effective move available in this sub-theme, and it costs one sentence. It shows the examiner that you understand the explanations as competing hypotheses rather than as opinions to be balanced.

5. 05Commit, with a criterion

   Προσωπικά θεωρώ πιο πειστική τη δεύτερη εξήγηση, όχι επειδή απαλλάσσει την ελληνική πολιτική από ευθύνες, αλλά επειδή εξηγεί καλύτερα το χρονικό σημείο. Note the shape: the commitment is explicit, the reason is a criterion — explanatory power over timing — and the όχι επειδή … αλλά επειδή frame heads off the misreading that choosing one explanation means exonerating anyone. Four sentences have replaced one, and the paragraph now does what the top AO4 band describes.

Result: Μια διαδεδομένη εξήγηση, που υιοθετήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποδίδει την κρίση στα χρόνια δημοσιονομικά ελλείμματα και στην αδυναμία είσπραξης των φόρων. Άλλοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι ελλείμματα υπήρχαν και σε άλλες χώρες χωρίς να οδηγήσουν σε ανάλογη κατάρρευση, και αποδίδουν τη διαφορά στη δομή της νομισματικής ένωσης. Το ερώτημα που ξεχωρίζει τις δύο εξηγήσεις είναι γιατί η κρίση εκδηλώθηκε στην Ελλάδα με τέτοια ένταση και όχι αλλού. Προσωπικά θεωρώ πιο πειστική τη δεύτερη εξήγηση, όχι επειδή απαλλάσσει την ελληνική πολιτική από ευθύνες, αλλά επειδή εξηγεί καλύτερα το χρονικό σημείο.

Transcript of a listening item. Οι διαδηλώσεις εκείνων των χρόνων δεν ήταν μία ενιαία κίνηση. Άλλοι κατέβαιναν στους δρόμους επειδή έχαναν τη σύνταξή τους, άλλοι επειδή δεν έβρισκαν δουλειά, και άλλοι επειδή θεωρούσαν ότι οι αποφάσεις παίρνονταν αλλού. Το να τους βάζει κανείς όλους στην ίδια κατηγορία είναι βολικό, αλλά δεν εξηγεί τίποτα.

1. 01Hear the negation in the first sentence, which sets the whole item up

   δεν ήταν μία ενιαία κίνηση. Ενιαίος means unified or single, and the speaker is denying that the protests were one movement. Everything that follows is evidence for that denial. Εκείνων των χρόνων is a genitive plural demonstrative, of those years, and it locates the item in the crisis decade without naming it. A candidate who hears only the word διαδηλώσεις and prepares to summarise a description of protests will misreport the item entirely.

2. 02Count the three άλλοι clauses, because each is a separate answer

   Άλλοι … άλλοι … και άλλοι …. The correlative άλλοι … άλλοι means some … others, and here it runs three times, giving three distinct motives: losing a pension, not finding work, and believing decisions were being taken elsewhere. Each has its own επειδή clause with its own imperfect: έχαναν, from χάνω; έβρισκαν, from βρίσκω; θεωρούσαν, from θεωρώ, followed by a subordinate clause with the mediopassive imperfect παίρνονταν. A summary question is asking for all three.

3. 03Recognise the nominalised clause in the last sentence

   Το να τους βάζει κανείς όλους στην ίδια κατηγορία είναι βολικό. Greek nominalises a whole clause by putting the neuter article in front of να: το να βάζει κανείς, the putting of them all, or lumping them together. Κανείς here is the indefinite one, not nobody, because there is no δεν. Βολικό means convenient. The speaker's point is that the convenience of a single category is precisely what makes it useless as an explanation — and that judgement, not the list, is the item's conclusion.

4. 04Write the summary so the distinction survives

   Ο ομιλητής υποστηρίζει ότι οι διαδηλώσεις της περιόδου δεν αποτελούσαν ενιαίο κίνημα, καθώς οι συμμετέχοντες κινητοποιούνταν για διαφορετικούς λόγους — απώλεια σύνταξης, ανεργία, αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν εκτός της χώρας — και θεωρεί ότι η ενιαία κατηγοριοποίησή τους είναι εύκολη αλλά χωρίς ερμηνευτική αξία. Note κινητοποιούνταν, a mediopassive imperfect, and λαμβάνονταν, a higher-register synonym of παίρνονταν: substituting synonyms is how you show comprehension without lifting.

Result: Model summary in Greek: Ο ομιλητής υποστηρίζει ότι οι διαδηλώσεις της περιόδου δεν αποτελούσαν ενιαίο κίνημα, καθώς οι συμμετέχοντες κινητοποιούνταν για διαφορετικούς λόγους — απώλεια σύνταξης, ανεργία, αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν εκτός της χώρας — και θεωρεί ότι η ενιαία κατηγοριοποίησή τους είναι εύκολη αλλά χωρίς ερμηνευτική αξία.

Read as in Paper 1 Section B and answer in Greek. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ελληνική κρίση περιγράφεται πολύ διαφορετικά ανάλογα με το ποιος μιλάει. Για ορισμένους, η Ένωση απέτρεψε μια άτακτη χρεοκοπία και κράτησε τη χώρα στο ευρώ. Για άλλους, επέβαλε ένα πρόγραμμα προσαρμογής του οποίου το κόστος επωμίστηκαν εκείνοι που είχαν τη μικρότερη ευθύνη. Και οι δύο απόψεις στηρίζονται σε πραγματικά γεγονότα· διαφέρουν στο τι θεωρούν σημαντικό.

1. 01Read the first sentence as a claim about description, not about events

   περιγράφεται πολύ διαφορετικά ανάλογα με το ποιος μιλάει. Περιγράφεται is a mediopassive present, is described; ανάλογα με is depending on; το ποιος μιλάει is a nominalised question, who is speaking. The writer's opening move is to make the description itself the subject, which tells you the passage will present views rather than adjudicate. Any question asking Τι δηλώνει ο συγγραφέας στην πρώτη πρόταση; is answered by that and not by any of the content that follows.

2. 02Match the two Για clauses, which are the two views

   Για ορισμένους … Για άλλους …. This is the cleanest attribution structure Greek offers: for some, for others. The first view uses two simple past verbs, απέτρεψε, prevented, from αποτρέπω, and κράτησε, kept. Άτακτη χρεοκοπία is a disorderly default, and άτακτος, disorderly, is the standard term. The second uses επέβαλε, imposed, from επιβάλλω. Note that the two views are not about different facts: both accept that a programme happened and that Greece stayed in the euro.

3. 03Parse the genitive relative, which is the passage's hardest structure

   ένα πρόγραμμα προσαρμογής του οποίου το κόστος επωμίστηκαν εκείνοι που είχαν τη μικρότερη ευθύνη. Του οποίου is the genitive of ο οποίος and means whose; it agrees in gender and number with πρόγραμμα, its antecedent, and takes the case its own clause requires. Το κόστος is the object of επωμίστηκαν, the simple past of the deponent επωμίζομαι, to shoulder. Εκείνοι που είχαν τη μικρότερη ευθύνη is the subject. So: an adjustment programme whose cost was shouldered by those who bore the least responsibility. Both the genitive relative and the deponent past are worth stealing for your own writing.

4. 04Answer the inevitable question about the final sentence

   Και οι δύο απόψεις στηρίζονται σε πραγματικά γεγονότα· διαφέρουν στο τι θεωρούν σημαντικό. A question of the form Πώς εξηγεί ο συγγραφέας τη διαφορά ανάμεσα στις δύο απόψεις; is answered here. A strong answer in Greek: Κατά τον συγγραφέα, η διαφωνία δεν αφορά τα γεγονότα, τα οποία και οι δύο πλευρές αποδέχονται, αλλά την ιεράρχησή τους, δηλαδή το ποια από αυτά θεωρούνται καθοριστικά. Note η ιεράρχηση, the ranking, substituted for the writer's τι θεωρούν σημαντικό — a single noun that proves comprehension.

Result: Model answer in Greek: Κατά τον συγγραφέα, η διαφωνία δεν αφορά τα γεγονότα, τα οποία και οι δύο πλευρές αποδέχονται, αλλά την ιεράρχησή τους, δηλαδή το ποια από αυτά θεωρούνται καθοριστικά.

Translate into Greek for the 20-mark points-based scheme. Between 2010 and 2018 Greece signed three assistance programmes. Wages and pensions were cut, taxes rose, and unemployment reached a level that had not been seen since the war. Whether that adjustment was unavoidable is still argued about, and the argument is not only economic.

1. 01Sentence 1 — the date frame and the past of υπογράφω

   Από το 2010 έως το 2018 η Ελλάδα υπέγραψε τρία προγράμματα βοήθειας. Between X and Y in a date range is από … έως, and both years take the neuter article. Υπέγραψε is the simple past of υπογράφω, signed; the stem shifts from -γραφ- to -γραψ- and the augment appears as υπέ- rather than υπο-, which is exactly the kind of form the grammar list means by common irregular verbs. Προγράμματα βοήθειας is a genitive of description, programmes of assistance.

2. 02Sentence 2 — three passives and one pluperfect passive

   Οι μισθοί και οι συντάξεις περικόπηκαν, οι φόροι αυξήθηκαν και η ανεργία έφτασε σε επίπεδο που δεν είχε παρατηρηθεί από τον πόλεμο. Περικόπηκαν is the simple past passive of περικόπτω, were cut; αυξήθηκαν the simple past passive of αυξάνω, rose or were increased; είχε παρατηρηθεί the pluperfect passive of παρατηρώ, had been observed. Three passive forms in one sentence, one of them pluperfect, is precisely what the AO3 guidance means by complex language, and here the English demanded them anyway. Από τον πόλεμο is since the war, with από covering since as well as from.

3. 03Sentence 3 — nominalise the embedded question

   Το αν η προσαρμογή αυτή ήταν αναπόφευκτη συζητείται ακόμη. Whether that adjustment was unavoidable is a clause functioning as the subject of the sentence, and Greek nominalises it with the neuter article: το αν. Συζητείται is the mediopassive present, is discussed or is argued about. Note the word order: the long nominalised subject stands first and the verb follows, which is normal in Greek and reads as good style rather than as translation.

4. 04Sentence 3 continued, and the case check

   και η συζήτηση δεν είναι μόνο οικονομική. Οικονομική is a predicate adjective agreeing with η συζήτηση. Then run the audit the examiner guidance points you to: prepositions and their cases — από το 2010, έως το 2018, σε επίπεδο, από τον πόλεμο, all accusative; verb persons and tenses — υπέγραψε singular with η Ελλάδα, περικόπηκαν and αυξήθηκαν plural with their plural subjects, έφτασε singular with η ανεργία. Only after those two passes read for sense.

Result: Από το 2010 έως το 2018 η Ελλάδα υπέγραψε τρία προγράμματα βοήθειας. Οι μισθοί και οι συντάξεις περικόπηκαν, οι φόροι αυξήθηκαν και η ανεργία έφτασε σε επίπεδο που δεν είχε παρατηρηθεί από τον πόλεμο. Το αν η προσαρμογή αυτή ήταν αναπόφευκτη συζητείται ακόμη, και η συζήτηση δεν είναι μόνο οικονομική.