Bij dit onderwerp zet je de grafische rekenmachine (en spreadsheet) doelmatig in voor de statistiek. Je bepaalt kengetallen en tekent histogrammen en boxplots met 1-Var Stats, berekent binomiale en normale kansen met binompdf/binomcdf en normalcdf/invNorm, onderzoekt de samenhang tussen twee variabelen met een spreidingsdiagram, regressielijn en correlatiecoëfficiënt, en maakt kennis met de steekproefverdeling en het 95%-betrouwbaarheidsinterval. Dit onderwerp hoort tot de centraal-examenstof (subdomein E6); de precieze afbakening van CE/SE staat in de vigerende syllabus.
4 Onderdelen~15 min leestijd4 VaardighedenNiveau Basis 1 · Standaard 2 · Verdieping 1
basisniveau
Het doelmatig inzetten van ICT in de statistiek (subdomein E6) bundelt de eerdere statistiek en kansrekening tot praktische, met de GR uitgevoerde analyses.
verhoogd niveau
Verdieping: regressie, correlatie en het betrouwbaarheidsinterval vragen naast rekenen ook een zorgvuldige, kritische interpretatie.
Leesdiepte: Verdieping
Tekstgrootte: Standaard
Afb. 1 — Histogram zoals de GR het tekent
Kengetallen met de GR
De GR-functie 1-Var Stats levert het gemiddelde, de standaardafwijking en de vijf-getallensamenvatting in één keer.
De GR levert voor een dataset via 1-Var Stats: , , , , , , , . (a) Wat is de kwartielafstand? (b) Wat is het bereik? (c) Ligt de mediaan boven of onder het gemiddelde, en wat zegt dat?
.
.
De mediaan () ligt vrijwel gelijk aan het gemiddelde (); dat wijst op een redelijk symmetrische verdeling zonder sterke scheefheid.
Resultaat: (a) IQR ; (b) bereik ; (c) mediaan en gemiddelde liggen dicht bijeen: de verdeling is vrijwel symmetrisch.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Voer de dataset in de GR in en bepaal met 1-Var Stats het gemiddelde, de standaardafwijking en de vijf-getallensamenvatting. Bepaal de kwartielafstand en beoordeel de invloed van de .
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — syllabus wiskunde C (VWO), domein E: Statistiek en kansrekening (CvTE / DUO)
Afb. 2 — Binomiale verdeling (n = 10, p = 0,3) op de GR
Binomiale kansen (GR)
pdf voor precies k, cdf voor hoogstens k successen.
Normale kansen (GR)
normalcdf voor een kans, invNorm voor een grenswaarde bij gegeven kans.
Een webshop weet dat van de bezoekers iets koopt. Op een dag komen bezoekers (onafhankelijk). (a) Bereken de kans dat precies iets kopen. (b) Bereken de kans dat minstens iets kopen. (c) De bestelbedragen zijn normaal verdeeld met en euro; welk percentage bestelt voor meer dan €55?
.
.
, oftewel ongeveer .
Resultaat: (a) ; (b) ; (c) ongeveer bestelt voor meer dan €55.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Van een groente is van de kroppen klasse I. In een kist van (onafhankelijk) — bereken de kans op precies klasse I en op minstens . De gewichten zijn normaal verdeeld met en g; welk percentage weegt minder dan g?
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — syllabus wiskunde C (VWO), domein E: Statistiek en kansrekening (CvTE / DUO)
Afb. 3 — Spreidingsdiagram met regressielijn
Regressielijn
De best passende rechte lijn; gebruik hem om binnen het databereik te voorspellen.
Correlatiecoëfficiënt
Sterkte en richting van het lineaire verband: dicht bij ±1 sterk, dicht bij 0 zwak lineair verband.
De GR levert voor de studeeruren-cijferdata de regressielijn met correlatie . (a) Wat betekent ? (b) Voorspel het cijfer bij studeeruren. (c) Is een voorspelling bij studeeruren betrouwbaar?
ligt dicht bij : een sterk positief lineair verband — meer studeeruren gaan samen met een hoger cijfer.
.
uur ligt ver buiten het databereik ( t/m uur): extrapolatie is onbetrouwbaar, want de lineaire trend hoeft daar niet door te lopen (een cijfer boven kan niet).
Resultaat: (a) een sterk positief lineair verband; (b) ongeveer een ; (c) nee, uur is extrapolatie ver buiten de data en dus onbetrouwbaar.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Voor tien steden zijn het aantal zonuren en de ijsverkoop gemeten; de GR geeft . Interpreteer , en beoordeel de bewering « meer ijs eten veroorzaakt meer zon ». Leg uit waarom een spreidingsdiagram naast nuttig blijft.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — syllabus wiskunde C (VWO), domein E: Statistiek en kansrekening (CvTE / DUO)
Afb. 4 — Een 95%-betrouwbaarheidsinterval
Afb. 5 — De centrale 95% van de steekproefverdeling
Standaardfout
De spreiding van de steekproefuitkomst; kleiner bij een grotere steekproef.
95%-betrouwbaarheidsinterval
De steekproefproportie plus en min ongeveer 1,96 standaardfouten.
In een aselecte steekproef van kiezers zegt () op een partij te stemmen. (a) Bereken de standaardfout. (b) Bereken het -betrouwbaarheidsinterval. (c) Formuleer de conclusie correct.
.
, dus van tot .
Met betrouwbaarheid ligt de werkelijke steun tussen ongeveer en ; omdat binnen dit interval valt, kun je niet met zekerheid zeggen dat de partij een meerderheid heeft.
Resultaat: (a) standaardfout ; (b) het -BI is ; (c) de echte steun ligt met betrouwbaarheid tussen en — een meerderheid is niet zeker.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
In een steekproef van mensen keurt een plan goed. Bereken de standaardfout en het -betrouwbaarheidsinterval, en formuleer de conclusie. Leg uit hoe het interval verandert als de steekproef groot was geweest.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — syllabus wiskunde C (VWO), domein E: Statistiek en kansrekening (CvTE / DUO)
Referenties en bronnen