Vergelijkingen los je op door de -waarden te vinden waarvoor twee uitdrukkingen gelijk zijn; ongelijkheden door de gebieden te vinden waar de ene groter of kleiner is dan de andere. In wiskunde B doe je dat algebraïsch — met ontbinden, de abc-formule, de product-is-nul-regel, logaritmen en tekenschema's — en waar nodig grafisch, via snijpunten. Kwadratische, gebroken, exponentiële en logaritmische vergelijkingen komen alle aan bod, net als stelsels van twee vergelijkingen.
4 Onderdelen~16 min leestijd4 VaardighedenNiveau Standaard 2 · Verdieping 2
basisniveau
Het algebraïsch oplossen van de standaardvergelijkingen en -ongelijkheden hoort tot de centraal-examenstof van subdomein B4.
verhoogd niveau
Verdieping zit in vergelijkingen die eerst een substitutie of herleiding vragen, in ongelijkheden met gebroken of samengestelde uitdrukkingen, en in het combineren van algebraïsche en grafische aanpak.
Leesdiepte: Verdieping
Tekstgrootte: Standaard
De product-is-nul-regel: nulpunten van x³ − x
Product-is-nul-regel
Breng alles naar één kant, ontbind, en stel elke factor gelijk aan nul.
abc-formule
Werkt altijd voor een kwadratische vergelijking; de discriminant geeft het aantal oplossingen.
Gebroken vergelijking
Een breuk is nul als de teller nul is en de noemer niet; controleer altijd de verboden waarden.
Los op: .
Stel ; de vergelijking wordt kwadratisch in .
Ontbind.
Los en op.
Resultaat: (vier oplossingen).
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Los algebraïsch op: (a) ; (b) (let op de verboden waarde); (c) met een substitutie.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
De exponentiële vergelijking 2ˣ = 6 grafisch
Exponentiële vergelijking
Gelijke grondtallen geven gelijke exponenten; lukt dat niet, neem dan de logaritme.
Logaritmeregels
Met deze regels breng je een logaritmische vergelijking op één logaritme.
Los op: .
Gebruik de productregel .
Gelijke logaritmen betekenen gelijke (positieve) argumenten.
Ontbind.
Het argument van beide logaritmen moet positief zijn: én , dus . Alleen voldoet; valt af.
Resultaat: (de oplossing valt af wegens het domein ).
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Los op: (a) (geef de exacte en de benaderde waarde); (b) met domeincontrole.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Tekenschema van (x − 1)(x + 2)
Grondidee van het tekenschema
Tussen twee opeenvolgende grenspunten houdt een continue uitdrukking hetzelfde teken.
Grafisch oplossen
Bepaal de snijpunten en lees af op welke intervallen de ene grafiek boven de andere ligt.
Los op: .
Zoek twee getallen met som en product : en .
De nulpunten zijn en . Het product is negatief tussen de nulpunten (proefwaarde : ) en positief erbuiten.
Gevraagd is , dus het negatieve deel plus de nulpunten zelf.
Resultaat: De oplossing is .
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Los met een tekenschema op: (a) ; (b) (let op de verboden waarde en de open/gesloten grenzen).
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Snijpunten van de lijn y = x + 1 en de parabool y = x² − 1
Snijpunt van twee grafieken
Stel de functiewaarden gelijk, los op naar , en bereken de bijbehorende .
Substitutiemethode
Zo krijg je één vergelijking in één onbekende; werkt ook voor een lijn en een cirkel.
Bepaal de snijpunten van de lijn en de cirkel .
Vul in de cirkelvergelijking in.
Werk het kwadraat uit en breng naar één kant.
Ontbind.
Vul in in.
Resultaat: De snijpunten zijn en .
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Bepaal de snijpunten van en . Bepaal daarna de snijpunten van de lijn en de cirkel .
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Referenties en bronnen
CvTE / DUO