Dit onderwerp bundelt de meetkundige begrippen en redeneervaardigheden die onder de meetkunde met coördinaten liggen: hoeken en gelijkvormigheid, het opzetten van een meetkundige redenering of bewijs, en de cirkelstellingen (Thales, omtrekshoek, raaklijn loodrecht op de straal). Het formele redeneren en bewijzen wordt vooral in het schoolexamen (SE) getoetst; de begrippen zelf vormen de brug naar de analytische meetkunde die wél centraal geëxamineerd wordt.
4 Onderdelen~17 min leestijd4 VaardighedenNiveau Standaard 2 · Verdieping 2
basisniveau
De meetkundige begrippen (hoeken, gelijkvormigheid, cirkelstellingen) ondersteunen de analytische meetkunde van de domeinen E2-E4, die centraal geëxamineerd wordt.
verhoogd niveau
Het formeel opschrijven van een meetkundig bewijs is vooral schoolexamenstof; verdieping zit in het combineren van meerdere stellingen tot één sluitende redenering.
Leesdiepte: Verdieping
Tekstgrootte: Standaard
Gelijkvormige driehoeken door een evenwijdige lijn
Gelijkvormige driehoeken
Bij gelijkvormige driehoeken zijn de verhoudingen van overeenkomstige zijden gelijk.
Stelling van Pythagoras
De brug naar de coördinatenmeetkunde: de afstand tussen twee punten volgt uit Pythagoras.
In ligt op en op met . Gegeven , en . Bereken .
Omdat zijn de hoeken gelijk (F-hoeken), dus .
De verhouding van overeenkomstige zijden is .
verhoudt zich tot als .
Resultaat: .
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
In ligt op en op met . Gegeven , en . Bereken en de verhouding .
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Gelijkbenige driehoek met hoogtelijn naar het midden
Congruentie
Uit congruentie (ZZZ, ZHZ, HZH, …) volgt de gelijkheid van alle overeenkomstige onderdelen.
Structuur van een bewijs
Elke stap steunt op een gegeven, definitie of stelling; verantwoord elke stap expliciet.
Gegeven: met en het midden van . Bewijs dat .
In en : (gegeven), ( is het midden van ), en (gemeenschappelijke zijde).
De twee driehoeken komen overeen in alle drie de zijden, dus zijn ze congruent volgens het ZZZ-kenmerk.
Uit de congruentie volgt dat overeenkomstige hoeken gelijk zijn; en zijn overeenkomstig.
Resultaat: De basishoeken en zijn gelijk, want (ZZZ).
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Gegeven een parallellogram . Bewijs dat de diagonalen en elkaar middendoor delen (gebruik dat de overstaande zijden evenwijdig en gelijk zijn, en zoek twee congruente driehoeken).
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Stelling van Thales: rechte hoek op de halve cirkel
Stelling van Thales
Een driehoek met een zijde als diameter en de derde hoek op de cirkel is rechthoekig.
Omtrekshoekstelling
Een omtrekshoek is half de middelpuntshoek op dezelfde boog; omtrekshoeken op dezelfde boog zijn gelijk.
Raaklijn aan een cirkel
De raaklijn in staat loodrecht op de straal ; basis voor raaklijnen in de analytische meetkunde.
is een middellijn van een cirkel en ligt op de cirkel. Gegeven . Bereken .
Omdat een middellijn is en op de cirkel ligt, is de hoek bij recht.
De drie hoeken van tellen op tot .
Vul de bekende hoeken in.
Resultaat: .
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
is een middellijn van een cirkel met middelpunt en ligt op de cirkel. Gegeven . Bereken en . Leg uit welke cirkelstelling je gebruikt.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Een rechthoekige driehoek in coördinaten
Afstandsformule
De afstand tussen twee punten is Pythagoras op de horizontale en verticale verschillen — de brug naar de analytische meetkunde.
Standen in coördinaten
Een rechte hoek en evenwijdigheid worden voorwaarden op richtingscoëfficiënten.
Gegeven , en . Toon met de afstandsformule aan dat rechthoekig is.
Gebruik de afstandsformule voor elk paar punten.
Kijk of de som van de twee kleinste kwadraten gelijk is aan het grootste.
Omdat Pythagoras klopt, is de hoek tegenover de langste zijde recht: de rechte hoek ligt bij .
Resultaat: is rechthoekig met de rechte hoek bij (want ).
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Gegeven , en . Bereken de drie zijden met de afstandsformule en toon aan dat de driehoek rechthoekig is. Waar ligt de rechte hoek?
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenblad.nl — wiskunde B (VWO) (CvTE / DUO)
Referenties en bronnen
CvTE / DUO