Loading
Het centraal examen Engels hanteert een klein aantal vaste vraagvormen: de meerkeuzevraag, de open vraag, de citeervraag en de invoeg-/gatvraag. Dit onderwerp leert je wat elke vorm toetst en volgens welke antwoordconventies je hem beantwoordt — de juiste taal, exact citeren, de gevraagde omvang. Deze examentechniek hoort bij domein A (leesvaardigheid), de kern van het centraal examen, en levert, goed toegepast, punten op die je met inhoudelijk begrip alleen soms nog misloopt.
4 Onderdelen~15 min leestijd4 VaardighedenNiveau Basis 1 · Standaard 2 · Verdieping 1
basisniveau
De examenvraagvormen en hun antwoordconventies gelden voor elke VWO-kandidaat bij het centraal examen Engels.
verhoogd niveau
Wie de vraagvormen doorziet, beantwoordt ook de toetsvragen bij literatuur en de andere vaardigheden gerichter.
Leesdiepte: Verdieping
Tekstgrootte: Standaard
Afb. 1 — De vier examenvraagvormen
Vier opdrachten: (a) „Wat is de belangrijkste reden die de schrijver noemt?” (b) „Citeer de zin waarin de schrijver zijn conclusie samenvat.” (c) „What is the writer's main point in paragraph 3? A/B/C/D” (d) „Welke zin past in gat 5?” Bepaal per opdracht de vraagvorm en de antwoordvorm.
(a) open vraag; (b) citeervraag; (c) meerkeuzevraag; (d) invoeg-/gatvraag.
(a) beknopt in het Nederlands; (b) exact de Engelse zin overnemen; (c) één letter (A tot en met D); (d) het nummer of de letter van de passende zin.
Elke vorm vraagt een andere output; wie bij (b) parafraseert of bij (a) in het Engels schrijft, verliest punten ondanks goed begrip.
Resultaat: (a) open → Nederlands; (b) citeer → exact Engels; (c) meerkeuze → een letter; (d) gatvraag → de passende zin. De vraagvorm schrijft steeds de antwoordvorm voor.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Neem een oud CE Engels erbij en tel per vraagvorm hoeveel vragen er zijn. Noteer bij drie vragen wat de vorm toetst en in welke vorm, taal en omvang je moet antwoorden.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma Engels VWO — domein A Leesvaardigheid (CvTE / Examenblad)
Afb. 2 — Beslismodel bij een meerkeuzevraag
De tekst zegt dat een maatregel „in some cities” tot minder verkeer leidde. Optie B stelt: „The measure reduced traffic everywhere.” Waarom is B een afleider en van welk type?
De tekst beperkt het effect tot „in some cities”; optie B maakt er „everywhere” van.
B trekt de bewering breder dan de tekst toelaat: van „sommige steden” naar „overal”.
Een optie die de tekst te algemeen maakt, is „te ruim” — een klassieke afleider.
Resultaat: B is een afleider van het type „te ruim”: de tekst zegt „in some cities”, B veralgemeent naar „everywhere”. Omdat een deel niet door de tekst wordt gedekt, valt de hele optie af.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Los drie meerkeuzevragen uit een oud CE op met het beslismodel: lokaliseer, bedenk zelf het antwoord, vergelijk elke optie met de tekst en benoem per afgevallen optie het afleidertype.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma Engels VWO — domein A Leesvaardigheid (CvTE / Examenblad)
De opdracht luidt: „Citeer de twee Engelse woorden waarmee de schrijver de nieuwe wet typeert (alinea 2).” In alinea 2 staat: „This is, frankly, a reckless gamble with public health.” Wat citeer je?
Gevraagd zijn precies twee woorden waarmee de wet wordt getypeerd — geen hele zin en geen los woord.
De wet wordt getypeerd als „a reckless gamble”; de kern-typering in twee woorden is „reckless gamble”.
Neem „reckless gamble” letterlijk over, in het Engels, zonder lidwoord, vertaling of extra woorden.
Resultaat: Je citeert „reckless gamble” — exact twee Engelse woorden, letterlijk overgenomen, binnen de gevraagde omvang en zonder vertaling.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Beantwoord bij een oude tekst twee open vragen (beknopt, Nederlands) en twee citeervragen (exact, Engels, juiste omvang). Controleer of je taal en omvang per vorm kloppen.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma Engels VWO — domein A Leesvaardigheid (CvTE / Examenblad)
Vóór het gat staat: „The council promised more cycle lanes.” Eén van de opties past in het gat. Optie A begint met „However, none of them were ever built.” Waarom past A, en welke cohesiemiddelen bewijzen dat?
„However” kondigt een tegenstelling aan: de belofte (meer fietspaden) tegenover wat volgt.
„none of them” verwijst terug naar „cycle lanes” uit de vorige zin — het antecedent klopt in getal en betekenis.
Belofte → maar niet uitgevoerd is een logische, samenhangende voortzetting; A sluit inhoudelijk én qua verwijzing aan.
Resultaat: A past: „However” markeert de tegenstelling met de belofte, en „none of them” verwijst naar „cycle lanes”. Het signaalwoord en het verwijswoord samen bewijzen de plek.
Veelgemaakte fouten
Actieve herhaling
Los een invoeg-/gatvraag op uit een oude tekst. Onderbouw je keuze expliciet met (a) het signaalwoord en (b) een verwijswoord met zijn antecedent, en toets de aansluiting vóór én na het gat.
Actief ophalen
Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.
Bronnen: Examenprogramma Engels VWO — domein A Leesvaardigheid (CvTE / Examenblad)
Referenties en bronnen
CvTE / Examenblad