Werkwoorden en werkwoordstijden

Vervoeg het regelmatige werkwoord ‘vivir’ (= wonen, leven) volledig in de presente, en leg bij elke persoon uit hoe je van stam + uitgang naar de vorm komt.

1. 01Stap 1 — Groep en stam bepalen

   ‘vivir’ eindigt op ‘-ir’ en hoort dus bij de derde groep. Haal de uitgang ‘-ir’ weg en je houdt de stam over: ‘viv-’. Aan die stam plak je alle persoonsuitgangen.

2. 02Stap 2 — Het enkelvoud

   Voeg de uitgangen ‘-o’, ‘-es’, ‘-e’ toe: ‘vivo’, ‘vives’, ‘vive’. In het enkelvoud zijn de ‘-er’- en ‘-ir’-groep volledig gelijk.

3. 03Stap 3 — Het meervoud

   Hier wijkt de ‘-ir’-groep af van de ‘-er’-groep: de uitgangen zijn ‘-imos’, ‘-ís’, ‘-en’ (niet ‘-emos’, ‘-éis’). Zo krijg je ‘vivimos’, ‘vivís’, ‘viven’ — let op het accent op ‘vivís’.

Resultaat: De volledige presente van ‘vivir’ is: ‘vivo, vives, vive, vivimos, vivís, viven.’ Telkens is het recept hetzelfde — stam ‘viv-’ + de persoonsuitgang — waarbij alleen de ‘nosotros’- en ‘vosotros’-vorm (‘vivimos’, ‘vivís’) de ‘-ir’-groep van de ‘-er’-groep onderscheidt, precies zoals de tabel laat zien.

Vul de juiste verleden tijd in: ‘Mientras (comer, yo) ___, (sonar) ___ el teléfono.’ (= Terwijl ik aan het eten was, ging de telefoon.)

1. 01Stap 1 — Ontleed de twee handelingen

   ‘comer’ beschrijft wat er al aan de gang was — een doorlopende achtergrondhandeling. ‘sonar el teléfono’ is een korte, eenmalige gebeurtenis die daar plotseling doorheen breekt.

2. 02Stap 2 — Kies de tijd voor de achtergrond

   Een doorlopende, niet-afgeronde achtergrond vraagt om het imperfecto. ‘comer’ is een ‘-er’-werkwoord, dus de ‘yo’-vorm is ‘comía’ (uitgang ‘-ía’).

3. 03Stap 3 — Kies de tijd voor de gebeurtenis

   Een eenmalige, afgeronde gebeurtenis vraagt om het indefinido. ‘sonar’ is een ‘-ar’-werkwoord, dus de derde persoon enkelvoud is ‘sonó’ (met accent op de ‘ó’).

Resultaat: De juiste zin is ‘Mientras comía, sonó el teléfono.’ Het imperfecto ‘comía’ tekent de achtergrond (ik was aan het eten), het indefinido ‘sonó’ geeft de gebeurtenis die erin inbreekt (de telefoon ging). Het signaalwoord ‘mientras’ (terwijl) bevestigt de achtergrond in het imperfecto.

Kies de juiste vorm en vervoeg het werkwoord: a) ‘Mañana (hablar, yo) con María.’ b) Een beleefd verzoek: ‘Me (gustar) un café.’

1. 01Stap 1 — Zin a: bepaal de betekenis

   Het woord ‘mañana’ (morgen) plaatst de handeling in de echte toekomst, dus je hebt het futuro nodig, niet de condicional.

2. 02Stap 2 — Zin a: vorm het futuro

   Plak de futuro-uitgang aan de héle infinitief: ‘hablar’ + ‘-é’ → ‘hablaré’. Dat geeft ‘Mañana hablaré con María’.

3. 03Stap 3 — Zin b: bepaal de toon en vorm

   Een beleefd verzoek vraagt om de condicional. ‘gustar’ + ‘-ía’ (derde persoon) → ‘gustaría’, dus ‘Me gustaría un café’ (Ik zou graag een koffie willen).

Resultaat: Futuro voor de toekomst (‘hablaré’), condicional voor de beleefdheid (‘gustaría’). Beide bouwen op dezelfde stam — de hele infinitief — en verschillen alleen in de uitgang: ‘-é’ tegenover ‘-ía’.

Vorm de juiste werkwoordsvorm en verklaar je keuze: ‘Mi madre quiere que yo (estudiar) más.’ (= Mijn moeder wil dat ik meer studeer.)

1. 01Stap 1 — De trigger herkennen

   ‘querer que’ (willen dat) drukt een wens uit en is een vaste trigger die in de bijzin met ‘que’ de subjuntivo eist — niet de gewone presente.

2. 02Stap 2 — Het recept toepassen

   Ga uit van de ‘yo’-vorm van de presente, ‘estudio’, haal de ‘-o’ eraf (stam ‘estudi-’) en zet de tegengestelde klinker erop. ‘estudiar’ is een ‘-ar’-werkwoord, dus de klinker is ‘e’: de ‘yo’-subjuntivo is ‘estudie’.

3. 03Stap 3 — De zin bouwen

   Zet de gekozen vorm in de bijzin: ‘Mi madre quiere que yo estudie más’.

Resultaat: De juiste zin is ‘Mi madre quiere que yo estudie más.’ De trigger ‘querer que’ dwingt de subjuntivo af, en het recept (‘yo estudio’ → ‘estudi-’ → tegengestelde klinker ‘e’) geeft de vorm ‘estudie’.

Zet ‘hablar’ in de gebiedende wijs voor ‘tú’, eerst bevestigend, dan ontkennend: ‘___ más despacio’ en ‘no ___ tan rápido’. (= Praat langzamer / Praat niet zo snel.)

1. 01Stap 1 — Bevestigend ‘tú’ vormen

   De bevestigende ‘tú’-imperativo is gelijk aan de derde persoon enkelvoud van de presente. Van ‘hablar’ is dat ‘habla’, dus: ‘¡Habla más despacio!’

2. 02Stap 2 — Ontkennend ‘tú’ vormen

   Een verbod bij ‘tú’ gebruikt niet ‘habla’, maar de subjuntivo-vorm. De ‘tú’-subjuntivo van ‘hablar’ is ‘hables’, met ‘no’ ervoor: ‘No hables tan rápido’.

3. 03Stap 3 — Het patroon onthouden

   Bevestigend en ontkennend lopen bij ‘tú’ uiteen: bevestigend = presente (‘habla’), ontkennend = subjuntivo (‘no hables’). Bij ‘usted’ is het in beide gevallen de subjuntivo: ‘hable’ en ‘no hable’.

Resultaat: Bevestigend ‘¡Habla más despacio!’ tegenover ontkennend ‘No hables tan rápido.’ De ontkenning bij ‘tú’ schakelt over op de subjuntivo (‘hables’), terwijl de bevestiging de presente-vorm ‘habla’ gebruikt.