Młodzi a polityka: engagement, priorities and ideals in Poland

Paper 1, reading and responding. One of the four stimulus texts, adapted from an authentic Polish source, reads: Kiedy rozmawiam z uczniami ostatnich klas, słyszę dwie rzeczy naraz. Po pierwsze, że polityka ich nie interesuje. Po drugie, że ceny mieszkań, kryzys klimatyczny i stan psychiczny ich rówieśników to sprawy, o których myślą codziennie. Te dwa zdania nie są sprzeczne. Młodzi odrzucają nie politykę, lecz jej język - kłótnie, hasła, hejt w internecie. Kiedy jednak w 2023 roku poszli do urn, frekwencja okazała się najwyższa od 1989 roku, a wśród najmłodszych wyborców wyraźnie wzrosła. Wniosek jest prosty: to nie obojętność, tylko nieufność wobec formy. Three questions follow, none of them carrying AO3 marks. (a) Jakie dwie sprzeczne opinie słyszy autorka od uczniów? (2 marks) (b) Dlaczego, zdaniem autorki, te dwa zdania nie są sprzeczne? (3 marks) (c) Co pokazała frekwencja w wyborach w 2023 roku? (2 marks)

1. 01Read the three questions before the text, and read the mark allocations

   The interrogatives tell you the shape of each answer and the marks tell you how many elements it needs. Jakie dwie opinie wants two named items and nothing more. Dlaczego wants a cause, and three marks signals three elements rather than one. Co pokazała wants a result plus, on two marks, what it shows. Marking the interrogative before reading the text turns the reading from browsing into searching. This costs perhaps ninety seconds across four stimulus texts and it prevents the commonest error in the section, which is a correct fact answering the wrong question.

2. 02Question (a) - locate the two opinions, and decide whether to lift

   They sit in consecutive sentences, marked po pierwsze and po drugie. This question carries no AO3 marks, so the specification allows you to use words from the text without rephrasing, and tolerates minor spelling errors that do not distort the meaning. But the AO2 mark is withheld where the answer includes irrelevant material or lifts an element that does not match the phrasing of the question. Copying the whole paragraph therefore fails, because it brings in the author's own conclusion. Take the two opinions only: Uczniowie mówią, że polityka ich nie interesuje, a jednocześnie że codziennie myślą o cenach mieszkań, o klimacie i o zdrowiu psychicznym rówieśników.

3. 03Question (b) - the inference the author never states in one sentence

   The text says the two statements are not contradictory, but it never writes dlatego nie są sprzeczne. You assemble the reason from what follows. Three marks, three elements: what is rejected is the language of politics rather than politics itself; the substance still concerns them daily; therefore the attitude is nieufność, not obojętność. Frame it with the attribution the question invites: Zdaniem autorki młodzi odrzucają nie samą politykę, lecz jej język: kłótnie, hasła i hejt. Interesują się sprawami publicznymi, ale nie ufają formie, w jakiej się o nich mówi. Note ufać takes the dative, so nie ufają formie is correct and nie ufają formę is not.

4. 04Question (c) - a magnitude question answered without a number

   The text itself models the safe form and you should copy the form rather than reach beyond it: najwyższa od 1989 roku, and wśród najmłodszych wyborców wyraźnie wzrosła. Two marks means the result and its significance, so add the inference: Frekwencja okazała się najwyższa od 1989 roku, a wśród najmłodszych wyborców wyraźnie wzrosła. Świadczy to o tym, że młodzi nie są obojętni. Watch the genitive plural in wśród najmłodszych wyborców, and the word order in świadczy to o tym, że, where the pronoun sits between the verb and the preposition.

5. 05Check the Polish even where no AO3 mark is at stake

   Accuracy still matters here, because a distorted case can distort the meaning and take the content mark with it. Run three checks. Case government: interesować się plus instrumental, myśleć o plus locative, świadczyć o plus locative, ufać plus dative. Aspect: every verb in these answers is imperfective, correctly, because all of them describe ongoing states rather than completed events. Relevance: each answer contains the elements the question asked for and nothing else, which is the condition on which the AO2 mark actually depends.

Result: (a) Uczniowie mówią, że polityka ich nie interesuje, a jednocześnie że codziennie myślą o cenach mieszkań, o klimacie i o zdrowiu psychicznym rówieśników. (b) Zdaniem autorki młodzi odrzucają nie samą politykę, lecz jej język: kłótnie, hasła i hejt. Interesują się sprawami publicznymi, ale nie ufają formie, w jakiej się o nich mówi. Dlatego jest to nieufność, a nie obojętność. (c) Frekwencja okazała się najwyższa od 1989 roku, a wśród najmłodszych wyborców wyraźnie wzrosła. Świadczy to o tym, że młodzi nie są obojętni.

You know one thing, and it is true: W każdej polskiej szkole działa samorząd uczniowski, a z mocy prawa tworzą go wszyscy uczniowie. Turn that bare fact into a paragraph of argued Polish of about eighty words that could sit inside a Paper 1 research-project answer or a Paper 3 multi-skill task.

1. 01Ask what the fact licenses, and what it does not

   A fact on its own is not an argument, and the commonest failure is to write the fact down and move on. This one licenses a claim about reach: the samorząd uczniowski is the most universal form of youth participation in Poland, because membership is automatic rather than chosen. It does not license a claim about influence, because nothing in the fact says anyone listens to it. Separating those two before you write is the whole difference between a paragraph that argues and a paragraph that reports, and it takes about twenty seconds.

2. 02Choose the claim the fact can actually carry

   Write the teza as a sentence someone could reasonably dispute. Samorząd uczniowski jest w Polsce najbardziej powszechną formą zaangażowania młodych. That is arguable: a reader might answer that wolontariat reaches more people, or that automatic membership is not participation at all. Because it is disputable, it is worth defending, which is exactly what the AO4 grid means by a critical and analytical response. Note the superlative najbardziej powszechną in the instrumental, because the predicate of być takes the instrumental in Polish.

3. 03Write the reason and point at the evidence

   The uzasadnienie answers why, and the dowód says where it can be checked. Here they are almost the same thing, which is convenient: ponieważ z mocy prawa tworzą go wszyscy uczniowie szkoły. Then point at it explicitly with the frame that carries evidence: Dowodem na to jest sam sposób jego powstawania: nikt nie musi się zapisywać, wystarczy chodzić do szkoły. Dowodem na to jest is an inverted instrumental predicate and it is one of the most useful six-word units in this whole subject, because it forces you to name the evidence rather than gesture at it.

4. 04Concede the strongest objection, not the weakest

   A concession that answers a feeble objection is worse than none, because it advertises that you thought of the feeble one. The strongest objection here is that universality is not influence. Concede it in the words of the objector: Warto jednak zwrócić uwagę, że powszechność nie oznacza jeszcze realnego wpływu - w wielu szkołach samorząd zajmuje się głównie dyskoteką i apelem. Zajmować się takes the instrumental, hence dyskoteką i apelem. The word jeszcze does real work: it concedes the point while signalling that the argument has somewhere to go.

5. 05Close so that the concession has been survived, then check the Polish

   The last sentence must show that the objection was absorbed rather than merely admitted, and this is where the personal reaction belongs: Osobiście uważam, że jest to mimo wszystko dobra pierwsza szkoła obywatelska, ale trzeba przyznać, że staje się nią dopiero wtedy, gdy dyrekcja traktuje uczniów jak partnerów. Then check. Staje się nią is instrumental after stawać się. Traktować kogoś jak kogoś takes the accusative twice. Every verb is imperfective, correctly, because all of them describe states and habits rather than single completed events.

Result: Samorząd uczniowski jest w Polsce najbardziej powszechną formą zaangażowania młodych, ponieważ z mocy prawa tworzą go wszyscy uczniowie szkoły. Dowodem na to jest sam sposób jego powstawania: nikt nie musi się zapisywać, wystarczy chodzić do szkoły. Warto jednak zwrócić uwagę, że powszechność nie oznacza jeszcze realnego wpływu - w wielu szkołach samorząd zajmuje się głównie dyskoteką i apelem. Osobiście uważam, że jest to mimo wszystko dobra pierwsza szkoła obywatelska, ale trzeba przyznać, że staje się nią dopiero wtedy, gdy dyrekcja traktuje uczniów jak partnerów.

Paper 3, listening and responding, the summary question. The passage has two speakers. A nineteen-year-old student from Wrocław says that the first thing she and her friends discuss is where they will live: renting swallows most of a first salary, and she expects to be living with her parents for some years yet. A youth worker replies that in his experience the priority the young people he meets name first is mental health, with housing second, and adds that the two are connected, because uncertainty about the future is itself a source of stress. Neither claims to speak for everyone. Napisz po polsku streszczenie tego, co usłyszałeś.

1. 01Fix the content points before writing any Polish

   The AO1 content mark and the AO3 language mark out of five are awarded independently, so treat them as two jobs done in one draft. List the content first, in note form: two speakers, two different orderings of the same priorities; the student puts housing first, with rent against a first salary and staying at home as the consequence; the youth worker puts mental health first and housing second; he links the two through uncertainty about the future; neither generalises beyond their own experience. That is five points, and five points at about twenty words each is exactly the length the rule allows.

2. 02Understand the 90-to-100-word rule before you write, not afterwards

   A long summary is marked for content or for language only until the first natural break - usually the end of a sentence or main clause - between ninety and one hundred words. Everything after that break is invisible to both mark schemes. The practical consequence is that the summary must be front-loaded: the least important point goes last, because last is where the risk sits. A short summary carries no automatic penalty but is self-penalising, since it cannot physically contain all the content points. Aim for the high nineties and finish a sentence there.

3. 03Write in your own Polish, because the language mark depends on it

   The content mark is awarded whether the point is in your own words or lifted, but lifted language is never eligible for the AO3 mark, and an answer stitched from the speakers' phrasing therefore caps itself. Reformulate as you go: rent swallows most of a first salary becomes wynajem pochłania większość pierwszej pensji; the priority they name first becomes na pierwszym miejscu wymieniają; uncertainty about the future becomes niepewność co do przyszłości. Each reformulation is one decision made once, and together they are what the language grid is looking at.

4. 04Keep the attribution, because here it is content and not decoration

   Both speakers explicitly limit their claims to their own experience, and a summary that reports młodzi Polacy uważają, że has made a comprehension error rather than a stylistic one. Attribute inside the sentence: studentka z Wrocławia mówi, że; jego zdaniem; żadne z nich nie twierdzi, że mówi w imieniu wszystkich. The collective numeral is worth using here for its own sake, since the specification lists collectives: oboje mówią o własnym doświadczeniu, a nie o wynikach badań. Oboje is the form for a mixed-gender pair.

5. 05Run the language check, then count

   Case government first: rozmawiać o plus locative in rozmawiają o mieszkaniu; spodziewać się plus a clause; bywać plus instrumental in bywa źródłem stresu; co do plus genitive in co do przyszłości. Agreement next: obie sprawy is feminine plural, so obie and not obaj. Aspect: będzie mieszkać is the imperfective compound future, correct for a continuing state. Then count the words with a pencil tick every ten. The draft below lands at ninety-eight words and finishes on a full stop, which is what the natural-break rule wants.

Result: W nagraniu rozmawiają dwie osoby, które inaczej widzą priorytety młodych Polaków. Studentka z Wrocławia mówi, że jej rówieśnicy najczęściej rozmawiają o mieszkaniu: wynajem pochłania większość pierwszej pensji, dlatego spodziewa się, że jeszcze przez kilka lat będzie mieszkać z rodzicami. Pracownik młodzieżowy przedstawia inną kolejność - jego zdaniem na pierwszym miejscu młodzi wymieniają zdrowie psychiczne, a mieszkanie dopiero na drugim. Dodaje jednak, że obie sprawy są ze sobą powiązane, ponieważ niepewność co do przyszłości sama w sobie bywa źródłem stresu. Żadne z nich nie twierdzi, że mówi w imieniu wszystkich; oboje mówią o własnym doświadczeniu, a nie o wynikach badań.

Paper 3, translation into Polish, 10 marks. The passage runs to at least 100 words; here is its second half. Young Poles are often accused of indifference. In fact, many of them are involved in ways that are easy to overlook. A student council operates in every school, youth councils have been set up alongside many towns and municipalities, and volunteering during the annual charity finale draws thousands of young people onto the streets. It would be wrong to conclude from this that everyone is engaged. But it would be equally wrong to claim that a generation which does not trust the language of politics does not care about the country it lives in. The supporting Polish text supplied with the paper includes: W każdej szkole działa samorząd uczniowski. Przy wielu gminach powołano młodzieżowe rady. Co roku tysiące wolontariuszy wychodzi na ulice. Nie znaczy to jednak, że wszyscy się angażują.

1. 01Read the supporting Polish text first and mine it

   This is what makes Paper 3's translation different from Paper 1's, and candidates routinely waste it by starting with the English. The supporting text hands you działa samorząd uczniowski, powołano młodzieżowe rady, tysiące wolontariuszy wychodzi na ulice and the negation frame nie znaczy to jednak, że. Four of the passage's hardest decisions are therefore already made, and made in idiomatic Polish. Read it twice, underline what maps onto the English, and only then begin. The text is a resource, not a distraction, and using it is neither cheating nor optional.

2. 02Are often accused of - reach for the impersonal, not the English passive

   English builds this with a passive and a preposition. Polish builds it far more naturally with an impersonal reflexive plus a dative and an accusative: zarzucać komuś coś. So Młodym Polakom często zarzuca się obojętność. Młodym Polakom is dative plural, obojętność is the accusative of a feminine noun in -ość, which is identical to its nominative. The word order puts the dative first because that is the topic of the sentence. A literal passive - są często oskarżani o obojętność - is grammatical but heavier, and the impersonal is on the specification's grammar list, which makes it the better bet for the range mark.

3. 03A student council operates in every school - case, verb choice and word order

   The supporting text supplies działa, which is the right verb: działać is what an institution does, whereas jest would merely say it exists. W każdej szkole is locative, and każdej is the locative of każda. Polish puts the location first and the subject last here, W każdej szkole działa samorząd uczniowski, because the new information belongs at the end of the clause - which is precisely the flexibility of word order according to semantic emphasis that section 3.3.11 of the specification names. Reversing it to Samorząd uczniowski działa w każdej szkole is correct but shifts the emphasis onto the school.

4. 04Youth councils have been set up - the impersonal again, and the government of wiele

   The English passive with no agent is exactly the environment for the -no form: powołano młodzieżowe rady, where rady is the accusative object even though English makes it a subject. Then przy wielu miastach i gminach: przy takes the locative, and the locative of wiele is wielu, a form that catches people out because it is identical to the genitive and the dative. Note also that the impersonal -no form is tenseless in the sense that matters here - it reports a completed action without naming who performed it, which is exactly what the English means.

5. 05Draws thousands onto the streets - tysiące and its genitive

   Tysiące governs the genitive of what is counted: tysiące młodych ludzi. Here it is the object, so write wyprowadza na ulice tysiące młodych ludzi, with na ulice in the accusative because motion is involved. Learn the subject case too, because the supporting text models it: tysiące wolontariuszy wychodzi na ulice takes a third-person singular verb, and in the past tense it would take the neuter singular, wyszło. Podczas corocznego finału charytatywnego is genitive after podczas. Keep the rendering generic here rather than naming the organisation, since the English does not name it.

6. 06It would be wrong to conclude - the conditional, then the final check

   Błędem byłoby wyciągnąć z tego wniosek, że angażują się wszyscy. Błędem is the instrumental predicate of być, byłoby is the neuter conditional, and the perfective wyciągnąć is right because a single act of concluding is meant. The second half repeats the structure with równie błędne byłoby twierdzenie, że. Then check the three verbs of the last clause: ufać takes the dative, so nie ufa językowi polityki; interesować się takes the instrumental, so nie interesuje się losem; and swojego kraju uses swój rather than jego, because the possessor is the subject of its own clause - a distinction the specification lists explicitly under possessive pronouns.

Result: Młodym Polakom często zarzuca się obojętność. W rzeczywistości wielu z nich angażuje się w sposób, który łatwo przeoczyć. W każdej szkole działa samorząd uczniowski, przy wielu miastach i gminach powołano młodzieżowe rady, a wolontariat podczas corocznego finału charytatywnego wyprowadza na ulice tysiące młodych ludzi. Błędem byłoby wyciągnąć z tego wniosek, że angażują się wszyscy. Ale równie błędne byłoby twierdzenie, że pokolenie, które nie ufa językowi polityki, nie interesuje się losem swojego kraju.

Paper 3, multi-skill task, 30 marks, approximately 200 words. The heard source: a twenty-year-old from a small town says that he votes but does nothing else, because he does not believe local politics listens to young people; a member of a youth council in a different town describes a project on which the council's opinion was actually taken into account, and admits that this changed his own attitude. The written source: a short Polish article arguing that engagement among young Poles is real but unevenly distributed - stronger in large cities and around single issues, weaker between elections and in smaller places. The question: Czy młodzi Polacy są zaangażowani w politykę? Odnieś się do obu źródeł, przedstaw własną reakcję i sformułuj wniosek.

1. 01Read the question and split it into the three grids

   Thirty marks arrive as three tens, and the question names all three jobs. Odnieś się do obu źródeł is AO1 and AO2; przedstaw własną reakcję and sformułuj wniosek are what the specification calls analysis, personal reaction and drawing a conclusion; and the Polish itself is AO3. Plan a shape that gives each grid its own territory: roughly ninety words handling both sources, about fifty on the analysis, about thirty on the reaction with its concession, and about twenty on the conclusion. Writing to that shape is how you stop a good answer from spending all two hundred words on retelling what it heard.

2. 02Mine the heard source for its argument, not just its content

   The AO1 descriptors do not reward transcription; they reward summarising arguments and views and drawing appropriate conclusions. So the useful note is not he votes and he is in a council but two people with the same attitude in different circumstances. One has no institution he can act through, one has, and the one who has changed his mind after a real decision went his way. Record the causal link, because it is the thing the second half of your answer will use. Note attribution as you go: rozmówca w nagraniu mówi, drugi rozmówca przyznaje.

3. 03Mine the written source, and find where the two diverge

   The article's claim is that engagement is real but unevenly distributed. That agrees with the recording on existence and goes beyond it on distribution, and the gap between them is where the analysis lives. Write the agreement and the divergence as a single sentence in your plan: oba źródła zgadzają się co do tego, że zaangażowanie istnieje, ale różnią się w ocenie jego zasięgu. Zgadzać się co do takes the genitive; różnić się w takes the locative. Naming both the agreement and the difference is what the AO2 grid means by evaluating the source rather than reporting it.

4. 04Build the personal reaction as an argument, not a feeling

   The reaction is where most answers collapse into moim zdaniem to jest smutne. Instead, make a claim the sources can support and concede the objection in the same breath: Osobiście uważam, że problemem nie jest obojętność, tylko dostępność, ale trzeba przyznać, że sama instytucja nie wystarczy - młodzieżowa rada, której nikt nie słucha, pogłębia nieufność zamiast ją leczyć. Note problemem nie jest X, tylko Y, an inverted instrumental predicate, and której nikt nie słucha, where słuchać takes the genitive. The concession is doing real work: it anticipates the reader's objection instead of leaving it standing.

5. 05Write the conclusion as a decision

   The conclusion must answer the question asked, which was czy młodzi Polacy są zaangażowani. A summary of the two sources does not answer it. A decision does: Podsumowując, na podstawie obu źródeł można stwierdzić, że młodzi Polacy angażują się wtedy, gdy widzą skutek swojego działania. Podsumowując is the adverbial present participle from the specification's list, na podstawie takes the genitive, and swojego działania uses swój because the possessor is the subject of the clause. The conclusion is short, it decides, and it is visibly built out of both sources rather than out of a preference.

6. 06Check the language, then count

   Subordination first, because it is where the AO3 range mark is: ponieważ, że, w którym, gdy, zamiast plus infinitive, and the conditional w której mógłby działać all appear in the draft below. Then case government: poza wyborami instrumental, wokół pojedynczych spraw genitive, między wyborami instrumental, po realnym udziale locative. Then the passive opinia rady została uwzględniona, feminine to agree with opinia. Then count: the draft is about one hundred and ninety words, inside the advised range. Nothing is penalised for length, but the plan is what guarantees the conclusion gets written.

Result: Oba źródła zgadzają się co do tego, że zaangażowanie młodych Polaków istnieje, ale różnią się w ocenie jego zasięgu. Rozmówca w nagraniu mówi, że głosuje, lecz poza wyborami nie robi nic, ponieważ nie wierzy, że lokalna polityka słucha młodych. Drugi rozmówca, członek młodzieżowej rady, opowiada o projekcie, w którym opinia rady została uwzględniona, i przyznaje, że właśnie to zmieniło jego nastawienie. Tekst pisany idzie dalej: twierdzi, że zaangażowanie jest realne, ale nierówno rozłożone - silniejsze w dużych miastach i wokół pojedynczych spraw, słabsze między wyborami i w mniejszych miejscowościach. Warto zwrócić uwagę, że nagranie dostarcza dowodu na tezę tekstu. Doświadczenie obu rozmówców różni się nie postawą, lecz miejscem: jeden nie ma instytucji, w której mógłby działać, drugi ją ma. Świadczy o tym fakt, że zmiana nastawienia nastąpiła dopiero po realnym udziale w decyzji. Osobiście uważam, że problemem nie jest obojętność, tylko dostępność, ale trzeba przyznać, że sama instytucja nie wystarczy - młodzieżowa rada, której nikt nie słucha, pogłębia nieufność zamiast ją leczyć. Dlatego kluczowe jest nie samo powołanie rady, lecz obowiązek odpowiedzi na jej opinię. Podsumowując, na podstawie obu źródeł można stwierdzić, że młodzi Polacy angażują się wtedy, gdy widzą skutek swojego działania.