Kijk- en luistervaardigheid

Je krijgt een nieuwsfragment van één minuut, dat tweemaal wordt getoond, met vier meerkeuzevragen. Vraag 1 luidt: „What is the main point the reporter is making?” Bepaal om welk soort toets en welk soort vraag het gaat, en welke luisterhouding past.

1. 01De toetsvorm herkennen

   Audiovisueel materiaal, tweemaal getoond, met meerkeuzevragen: dit is de landelijke kijk- en luistertoets — domein B, schoolexamen, niet het CE.

2. 02Het vraagtype bepalen

   „The main point” vraagt niet naar een detail maar naar de kern van het hele fragment: het is een hoofdzaak-vraag (main idea).

3. 03De luisterhouding kiezen

   Voor de hoofdzaak luister je de eerste keer globaal: welk onderwerp, welke boodschap, welke toon overheerst? Losse details bewaar je voor de tweede keer.

Resultaat: Het is een domein-B hoofdzaak-vraag; de eerste vertoning gebruik je om globaal de kernboodschap te vatten, niet om losse details te sprokkelen.

Een documentairefragment over plastic in de oceaan, tweemaal getoond. Vraag: „According to the marine biologist, what is the biggest danger of microplastics?” Loop de luisterroute af.

1. 01Voorspellen

   Titel en openingsbeeld (oceaan, een wetenschapper) laten een uitlegfragment verwachten; het onderwerp is vervuiling door microplastics.

2. 02De vraag lezen

   Kernwoorden: „biggest danger”, „microplastics”, en de bron: het standpunt van de marien bioloog — niet van de verteller of iemand anders.

3. 03Globaal luisteren (1e keer)

   Vaststellen: er spreken een verteller en een bioloog; het gaat over hoe microplastics in de voedselketen komen. Hoofdlijn helder, detail nog niet.

4. 04Gericht luisteren (2e keer)

   Wachten op de bioloog en op een geparafraseerd gevaar: zij zegt „what really alarms me is that these particles enter the food chain” — dat is „the biggest danger”, ook al valt het woord „danger” niet.

Resultaat: Het antwoord is dat microplastics in de voedselketen terechtkomen; de sleutel was gericht luisteren naar de parafrase van „danger” uit de mond van de juiste spreker (de bioloog).

In een interview reageert een medewerker op de aankondiging van alwéér een vergadering met: „Oh, brilliant. Another meeting.” — met vlakke intonatie en een zucht. Bepaal de toon en de bedoeling.

1. 01De letterlijke laag

   De woorden „Oh, brilliant” zijn op zichzelf positief: een compliment of instemming.

2. 02De prosodie en het beeld

   De intonatie is vlak in plaats van enthousiast, gevolgd door een zucht en „Another meeting.” — de vorm spreekt de woorden tegen.

3. 03Toon en bedoeling benoemen

   Woorden positief, uitvoering negatief: dat is verbale ironie. De toon is sarcastisch/geïrriteerd; de bedoeling is klagen over de zoveelste vergadering, niet loven.

Resultaat: Toon: sarcastisch/geïrriteerd (ironie). Bedoeling: ergernis uiten over nóg een vergadering — het tegendeel van de letterlijke woorden, hoorbaar aan de vlakke intonatie en de zucht.

In het fragment zegt een woordvoerder dat een festival is uitgesteld „because of the weather forecast, not because of a lack of funding”. Vraag: „Why was the festival postponed?” A) Because of financial problems. B) Because bad weather is expected. C) Because it was cancelled last year. D) Because too few tickets were sold. Bepaal het juiste antwoord.

1. 01Optie A toetsen

   „Financial problems” gaat over geld: de woordvoerder noemt „funding” juist als níet de reden. Dit is de tegenovergestelde/verdraaide afleider — wegstrepen.

2. 02Opties C en D toetsen

   „Cancelled last year” en „too few tickets” worden niet in het fragment genoemd: niet-genoemd — wegstrepen.

3. 03Optie B toetsen

   „Bad weather is expected” parafraseert „the weather forecast”. Het woord „weather” klinkt letterlijk, maar hier klopt de héle bewering, niet alleen dat ene woord.

Resultaat: Het juiste antwoord is B. A is de tegenovergestelde/verdraaide afleider (funding werd juist uitgesloten), C en D zijn niet genoemd; B parafraseert de echte reden.