Samenvattingen · EngelsNL · HAVO

Tekststructuur, alinea's en signaalwoorden

Een goede lezer ziet niet alleen wát er staat, maar ook hóé een tekst is opgebouwd. In dit onderwerp leer je de vaste opbouw van een tekst (inleiding, kern, slot), de verbanden tussen zinnen en alinea's en de Engelse signaalwoorden die die verbanden aankondigen. Met die kennis plaats je examenvragen sneller, voorspel je wat de schrijver gaat zeggen en los je gat- en zinsaanvulling-vragen trefzeker op.

4Onderdelenca. 22min leestijd3VaardighedenNiveauBasis 1 · Standaard 2 · Verdieping 1

T·0555 / 14

Examenprofiel

De opbouw van een tekst (inleiding, kern, slot) en de hoofdgedachte per alinea herkennen.De verbanden tussen zinnen en alinea's (opsomming, tegenstelling, oorzaak-gevolg, voorbeeld, conclusie, tijd) benoemen en aan Engelse signaalwoorden koppelen.Signaalwoorden gebruiken om te voorspellen wat volgt en om gat- en zinsaanvulling-vragen op te lossen.

Operatoren:herkenleg uitbepaalverklaarberedeneer

basisniveau

Voor het centraal examen: herken de opbouw van een tekst en de signaalwoorden, zodat je per vraag snel de juiste alinea vindt en het verband begrijpt.

verhoogd niveau

Wie doorstroomt naar het hoger onderwijs, leest voortdurend betogende en informatieve teksten; het herkennen van structuur en signaalwoorden blijft daar een kernvaardigheid.

Diepte

Schrift

Inhalt · 4 onderdelen

Tekststructuur, alinea's en signaalwoorden

Tekstopbouw: inleiding, kern, slot#

Basisexamenblad-nl

Opbouw van een tekst: inleiding, kern, slot

Afb. 1Elke tekst valt uiteen in een inleiding, een kern met deelonderwerpen en een slot.

Elke goed geschreven tekst heeft een herkenbare opbouw, en die opbouw is bijna altijd dezelfde: een inleiding, een kern en een slot. Je kunt een tekst vergelijken met een gesprek — eerst maak je duidelijk waar je het over wilt hebben, dan werk je je punten uit, en aan het eind rond je af. De bouwstenen van die opbouw zijn de alinea's: een alinea is een groepje zinnen dat bij elkaar hoort omdat de zinnen over één deelonderwerp gaan. In een gedrukte tekst herken je een nieuwe alinea aan een witregel of aan een nieuwe regel die inspringt. Wie de driedeling inleiding–kern–slot doorziet, leest niet langer een ongeordende brij van zinnen, maar een geordend betoog waarin elke alinea een eigen plek en functie heeft.

De inleiding is de eerste alinea (of de eerste paar alinea's) en heeft twee taken tegelijk: de aandacht trekken en het onderwerp introduceren. Een schrijver opent vaak met iets prikkelends — een opvallend feit, een vraag, een anekdote of een stelling — om je te verleiden door te lezen, en maakt meteen of even later duidelijk waar de tekst over gaat. Soms staat in de inleiding al de centrale vraag of de stelling die de hele tekst gaat behandelen; dat is goud waard, want dan weet je vooraf welke kant de tekst op gaat. Op het examen staat de inleiding bij een artikel vaak cursief boven de tekst (de zogenoemde 'intro' of 'lead'). Lees die altijd eerst: in een paar regels vertelt hij je het onderwerp en vaak ook de invalshoek van de schrijver.

De kern is het grootste deel van de tekst en bestaat uit meerdere alinea's die elk een deelonderwerp uitwerken. De gouden regel luidt: één hoofdgedachte per alinea. Alle zinnen in een alinea staan in dienst van die ene gedachte, die vaak in één zin wordt samengevat — de kernzin. Die kernzin staat meestal vooraan in de alinea (de schrijver kondigt zijn punt aan en werkt het daarna uit) en soms achteraan (de schrijver bouwt op naar zijn punt). De overige zinnen geven uitleg, voorbeelden, cijfers of een tegenargument. Als je per alinea de kernzin onderstreept, maak je voor jezelf een soort inhoudsopgave: je ziet in één oogopslag welke deelonderwerpen er zijn en in welke alinea elk staat. Dat is precies wat je nodig hebt om een examenvraag snel bij de juiste alinea te brengen.

Het slot is de laatste alinea en sluit de tekst af. Hier doet de schrijver een of meer van de volgende dingen: hij trekt een conclusie, vat de hoofdpunten samen, geeft een advies of een oordeel, of blikt vooruit naar de toekomst. Je herkent een slot vaak aan afsluitende signaalwoorden als 'in short', 'to sum up', 'all in all', 'in conclusion' of 'finally'. Voor het examen is het slot belangrijk, omdat daar dikwijls de hoofdgedachte of de uiteindelijke mening van de schrijver staat — en juist daarnaar wordt gevraagd in vragen als „Wat is de belangrijkste boodschap van de tekst?” of „Welk advies geeft de schrijver?”. Wie het slot apart en aandachtig leest, vindt het antwoord op zulke grote vragen meestal snel.

Het nut van deze driedeling is heel praktisch: ze helpt je examenvragen te plaatsen. Een vraag over de manier waarop de tekst begint, gaat over de inleiding; een vraag naar één argument of voorbeeld gaat over een alinea in de kern; een vraag naar de eindboodschap of het advies gaat over het slot. Omdat de examenvragen bovendien meestal de volgorde van de tekst volgen, weet je bij elke vraag ongeveer waar in de tekst je moet zoeken. Maak er daarom een gewoonte van om bij een nieuwe tekst eerst de opbouw te verkennen — titel, intro, de eerste zin van elke alinea, slot — voordat je de vragen aanpakt. Het schema hieronder zet de opbouw inleiding–kern–slot nog eens overzichtelijk op een rij, met de onderdelen die elk deel bevat.

Uitgewerkt voorbeeld

De opbouw van een korte tekst bepalen

Een korte tekst over schooltuinen bestaat uit drie alinea's. Alinea 1: ‘Have you ever eaten a tomato you grew yourself? More and more schools are starting their own gardens.’ Alinea 2: ‘In these gardens pupils learn about plants, work together and get fresh air.’ Alinea 3: ‘All in all, a school garden is a cheap way to make learning fun.’ Welk deel is de inleiding, welk de kern en welk het slot, en waaraan zie je dat?

Stap 1 — Herken de inleiding
Alinea 1 opent met een vraag ('Have you ever eaten a tomato you grew yourself?') die de aandacht trekt, en noemt meteen het onderwerp (schooltuinen). Aandacht trekken plus het onderwerp introduceren is precies de taak van de inleiding.
Stap 2 — Herken de kern
Alinea 2 werkt het onderwerp uit met concrete punten: leerlingen leren over planten, werken samen en krijgen frisse lucht. Deze uitwerking van een deelonderwerp hoort bij de kern.
Stap 3 — Herken het slot
Alinea 3 begint met 'All in all', een afsluitend signaalwoord, en geeft een conclusie ('a school garden is a cheap way to make learning fun'). Een conclusie met zo'n signaalwoord markeert het slot.

Resultaat: Alinea 1 = inleiding (aandacht + onderwerp), alinea 2 = kern (uitwerking), alinea 3 = slot (conclusie, herkenbaar aan 'All in all'). De opbouw inleiding–kern–slot is zo compleet.

Veelgemaakte fouten

Denken dat een alinea over meerdere hoofdgedachten kan gaan; de regel is één hoofdgedachte per alinea, en de overige zinnen ondersteunen die alleen maar.
De inleiding of het slot overslaan om tijd te besparen; juist daar staan het onderwerp en de eindboodschap, waarnaar vaak wordt gevraagd.

Actieve herhaling

Neem een Engelse examentekst en markeer de inleiding, de kern en het slot. Onderstreep in elke kern-alinea de kernzin en schrijf er in één Nederlands woord bij waar de alinea over gaat.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma Engels (HAVO) (CvTE / Examenblad)

Tekstverbanden#

Standardexamenblad-nl

Tekstverbanden en hun Engelse signaalwoorden

Afb. 2Elk tekstverband kondigt zich aan met eigen Engelse signaalwoorden.

Zinnen en alinea's staan nooit los van elkaar; er zit altijd een logisch verband tussen. Dat verband — het tekstverband — vertelt je hóé twee stukken tekst zich tot elkaar verhouden: voegt de tweede zin iets toe aan de eerste, spreekt hij die juist tegen, noemt hij de oorzaak ervan, of geeft hij een voorbeeld? Het verband bepaalt de betekenis. Vergelijk ‘It was raining. We stayed inside.’ met ‘It was raining. We went outside anyway.’: in het eerste geval is er een oorzaak-gevolgverband, in het tweede een tegenstelling, en daardoor lees je twee totaal verschillende dingen. Op het examen wordt vaak rechtstreeks naar het verband gevraagd („Welk verband bestaat er tussen alinea 2 en alinea 3?”), dus het loont om de vaste verbanden te kennen.

De eenvoudigste verbanden zijn de opsomming en de toevoeging: de schrijver zet punten op een rij of voegt aan een punt nog iets toe dat dezelfde kant op wijst ('Solar panels are cheap. Moreover, they are clean.'). Het tegenovergestelde en voor het examen belangrijkste verband is de tegenstelling: de tweede zin gaat in tégen de verwachting die de eerste wekt ('Solar panels are cheap. However, they are ugly.'). Bij een tegenstelling draait de gedachte om; mis je het signaalwoord, dan begrijp je de zin precies verkeerd. Let daarom extra op woorden als 'but', 'however', 'although' en 'on the other hand' — ze waarschuwen je dat er een bocht in het betoog zit.

Een veelvoorkomend en vaak getoetst verband is het oorzaak-gevolgverband (reden en gevolg). De ene gebeurtenis veroorzaakt de andere: 'The road was icy, so the bus was late.' Hier is het ijs de oorzaak en de te late bus het gevolg. Soms staat de oorzaak voorop ('because' en 'since' leiden de reden in), soms het gevolg ('so', 'therefore' en 'as a result' leiden het gevolg in). Het is belangrijk om te bepalen wat de oorzaak en wat het gevolg is, want examenvragen luiden geregeld „Waarom gebeurt X?” of „Wat is het gevolg van Y?”. Wie het oorzaak-gevolgverband ziet, kan zulke vragen rechtstreeks uit de tekst beantwoorden.

Drie andere verbanden kom je telkens tegen. Bij een vergelijking zet de schrijver twee zaken naast elkaar om overeenkomsten of verschillen te tonen ('like', 'similarly', 'compared to'). Bij een voorbeeld maakt hij een algemene bewering concreet ('for instance', 'such as') — en let op: een voorbeeld is er altijd om een stelling te ondersteunen, dus de échte boodschap staat in de zin vóór het voorbeeld. Bij een conclusie trekt de schrijver de balans op uit wat hij eerder zei ('in short', 'to sum up', 'so'). Voor het examen is vooral het voorbeeld-verband nuttig: bij de vraag „Met welk doel noemt de schrijver X?” is het antwoord bijna altijd dat X dient om de bewering in de vorige zin te illustreren.

Ten slotte is er het verband van tijd en volgorde: de schrijver vertelt gebeurtenissen in de volgorde waarin ze plaatsvinden of zet stappen op een rij ('first', 'then', 'after that', 'finally'). Dit verband herken je makkelijk in verhalen en in de uitleg van een proces. Het overkoepelende inzicht van deze sectie is dat je een tekst pas echt begrijpt als je de verbanden ziet: dezelfde twee zinnen betekenen iets heel anders al naargelang het verband ertussen. Daarom is je eerste vraag bij twee opeenvolgende zinnen of alinea's steeds: wat is het verband — gaat het door op dezelfde lijn (opsomming, toevoeging, gevolg) of draait het om (tegenstelling)? De tabel hieronder koppelt elk verband alvast aan de Engelse signaalwoorden die het aankondigen; in de volgende sectie werk je die woorden in detail uit.

Uitgewerkt voorbeeld

Het verband tussen twee zinnen bepalen

In een tekst staat: ‘Electric cars produce no exhaust fumes. However, the electricity to charge them often comes from coal.’ Welk verband bestaat er tussen de twee zinnen, en wat betekent dat voor de boodschap?

Stap 1 — Zoek het signaalwoord
Het woord 'However' aan het begin van de tweede zin is een signaalwoord voor een tegenstelling. Het waarschuwt dat wat volgt ingaat tegen de eerste zin.
Stap 2 — Bepaal de twee kanten
De eerste zin is positief over elektrische auto's (geen uitlaatgassen). Door 'however' zet de tweede zin daar iets negatiefs tegenover: de stroom komt vaak uit kolen.
Stap 3 — Leid de boodschap af
Het verband is dus een tegenstelling: elektrische auto's lijken schoon, maar zijn dat niet helemaal. Wie 'however' mist, zou denken dat de tekst alleen maar positief is over elektrische auto's.

Resultaat: Het verband is een tegenstelling (signaalwoord 'however'): het schone imago van de elektrische auto wordt genuanceerd door de vervuilende stroomopwekking. Het verband draait de boodschap, en daarom mag je 'however' nooit overlezen.

Veelgemaakte fouten

Een tegenstelling over het hoofd zien en de tweede zin lezen alsof hij de eerste bevestigt; het signaalwoord ('however', 'but') keert de betekenis juist om.
Bij een voorbeeld het voorbeeld zelf als de boodschap zien; het voorbeeld ondersteunt alleen de stelling die ervóór staat.

Actieve herhaling

Zoek in een Engelse examentekst drie overgangen tussen zinnen of alinea's op. Bepaal bij elke het verband (opsomming, tegenstelling, oorzaak-gevolg, voorbeeld, vergelijking, conclusie of tijd) en noem het signaalwoord waaraan je het ziet.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma Engels (HAVO) (CvTE / Examenblad)

Linking words (signaalwoorden)#

Standardexamenblad-nl

Signaalwoorden — in het Engels 'linking words' of 'signal words' — zijn de wegwijzers van een tekst. Het zijn kleine woorden en woordgroepen die aankondigen welk verband er komt, nog vóór je de hele zin gelezen hebt. Net als verkeersborden langs de weg vertellen ze je wat je kunt verwachten: gaat het rechtdoor (er komt nog iets in dezelfde richting), of komt er een bocht (er komt een tegenstelling)? Daardoor zijn signaalwoorden je krachtigste hulpmiddel om snel en gericht te lezen: zie je een signaalwoord, dan weet je al half wat de schrijver gaat zeggen. In de rest van deze sectie lopen we de belangrijkste groepen langs, telkens met het verband dat ze aankondigen.

De belangrijkste groep voor het examen zijn de tegenstellingswoorden, want zij draaien de betekenis om. 'However', 'but', 'yet', 'still' en 'on the other hand' kondigen aan dat er iets tegengestelds komt: 'The plan sounds good. However, it is too expensive.' Het woord 'although' (en 'though', 'even though') verbindt een toegeving aan een hoofdpunt: 'Although it was raining, the match went on.' — het regende wél, maar dat veranderde niets aan de wedstrijd. Ook 'despite' en 'in spite of' horen hierbij ('Despite the rain, they played.'). Telkens geldt: zodra je zo'n woord ziet, moet je je instellen op een draai. Mis je het, dan lees je de zin precies de verkeerde kant op — en dat is een veelgemaakte fout.

De tweede groep zijn de oorzaak-gevolgwoorden. Sommige leiden de oorzaak of reden in: 'because', 'since' en 'as' ('We left early because the weather was bad.'). Andere leiden juist het gevolg in: 'so', 'therefore', 'thus', 'as a result' en 'consequently' ('The weather was bad, so we left early.'). Het loont om te weten welke kant een woord op wijst: 'because' kijkt achteruit naar de reden, 'therefore' kijkt vooruit naar het gevolg. Zie je 'therefore', dan weet je dat de schrijver nu de conclusie of het gevolg gaat trekken van wat hij net zei — heel handig bij vragen naar oorzaken en gevolgen.

De derde groep zijn de toevoegingswoorden, die aangeven dat er nog iets in dezelfde richting bij komt. 'Moreover', 'in addition', 'furthermore', 'besides' en het simpele 'also' stapelen een extra punt op het vorige: 'The hotel is cheap. Moreover, it is close to the beach.' Hier komt er geen draai, maar een versterking: het tweede punt wijst dezelfde kant op als het eerste. Deze woorden zijn het tegenovergestelde van de tegenstellingswoorden, en juist dat contrast maakt ze nuttig: 'moreover' belooft meer van hetzelfde, 'however' belooft het tegendeel. Wie dat verschil ziet, kan de loop van een betoog volgen zonder elke zin woord voor woord te wegen.

De vierde groep zijn de voorbeeldwoorden: 'for instance', 'for example' en 'such as' kondigen aan dat er een concreet voorbeeld komt om een algemene bewering te illustreren ('Many fruits are rich in vitamin C, such as oranges and kiwis.'). Onthoud dat de bewering zélf vóór het voorbeeld staat. De vijfde groep zijn de conclusiewoorden: 'in short', 'to sum up', 'in conclusion', 'all in all' en het korte 'so' geven aan dat de schrijver de balans opmaakt. Deze woorden staan vaak in het slot van een tekst en kondigen dikwijls de hoofdgedachte aan — let er dus goed op, want daar wordt vaak naar gevraagd. De tabel uit de vorige sectie zet de belangrijkste signaalwoorden per verband nog eens op een rij; leer ze in groepjes, niet los uit het hoofd.

Het echte nut van signaalwoorden is dat je ermee kunt vóórspellen wat komt — en voorspellend lezen is sneller lezen. Zie je halverwege een zin 'however', dan weet je: wat nu komt, gaat tegen het vorige in, ook al heb je het nog niet gelezen. Zie je 'for instance', dan weet je dat er een voorbeeld komt en dat je de kernboodschap al gehad hebt. Zie je 'therefore', dan komt er een conclusie. Deze vooruitblik helpt je op twee manieren op het examen: je leest gerichter (je weet waarop je moet letten), en je kunt onbekende woorden beter raden, omdat het signaalwoord de richting — positief, negatief, gevolg — al heeft prijsgegeven. Maak er daarom een gewoonte van om signaalwoorden te omcirkelen terwijl je leest.

Uitgewerkt voorbeeld

Met een signaalwoord voorspellen wat volgt

Je leest: ‘The museum is free to enter. Therefore, …’. De rest van de zin is nog afgedekt. Welk signaalwoord staat er, welk verband kondigt het aan, en wat verwacht je dat er volgt?

Stap 1 — Herken het signaalwoord
'Therefore' is een oorzaak-gevolgwoord dat het gevolg inleidt. Het kijkt vooruit: na 'therefore' komt het gevolg van wat ervóór staat.
Stap 2 — Bepaal de oorzaak
De eerste zin geeft de oorzaak: het museum is gratis ('free to enter'). Het gevolg moet daar logisch uit voortvloeien.
Stap 3 — Voorspel het vervolg
Een logisch gevolg van een gratis museum is bijvoorbeeld dat veel mensen het bezoeken: '… it attracts many visitors.' Je kon dit voorspellen vóór je de zin uitlas, alleen al door 'therefore'.

Resultaat: Het signaalwoord is 'therefore' (oorzaak-gevolg, leidt het gevolg in); omdat het museum gratis is, verwacht je als gevolg bijvoorbeeld dat het veel bezoekers trekt. Het signaalwoord laat je vooruitlezen.

Veelgemaakte fouten

'However' en 'moreover' verwarren; 'however' kondigt een tegenstelling aan (de gedachte draait om), terwijl 'moreover' juist een toevoeging in dezelfde richting is.
Bij 'although' denken dat alleen de bijzin telt; 'although it was raining' geeft een toegeving — het hoofdpunt staat in het andere zinsdeel.

Actieve herhaling

Maak een lijstje van tien signaalwoorden die je in een Engelse examentekst tegenkomt. Zet er bij elk het verband bij (tegenstelling, oorzaak-gevolg, toevoeging, voorbeeld of conclusie) en voorspel telkens in één woord wat er na het signaalwoord komt.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma Engels (HAVO) (CvTE / Examenblad)

Alineaverbanden en gatvragen#

Vertiefungexamenblad-nl

Een gat- of zinsaanvulling-vraag is een vraagvorm waarbij uit de tekst een woord, een zinsdeel of een hele zin is weggelaten en vervangen door een open plek (vaak aangeduid met een nummer of de woorden 'gap' of 'missing sentence'). Jij moet uit een aantal opties (A, B, C, D) de mogelijkheid kiezen die het beste in het gat past. Soms gaat het om één signaalwoord, soms om een hele zin die de brug moet slaan tussen twee alinea's. Deze vragen voelen lastig, omdat alle opties op zichzelf goed Engels zijn; ze testen niet je grammatica maar je begrip van de samenhang. De sleutel is dan ook niet de losse opties wegen, maar kijken naar wat eromheen staat.

De kern van de aanpak is: lees zorgvuldig de zin (of alinea) vóór het gat én de zin (of alinea) ná het gat, en bepaal het verband daartussen. Het weggelaten stuk moet precies dat verband uitdrukken. Stel jezelf de vraag: bevestigt het stuk na het gat wat ervóór staat, spreekt het dat tegen, geeft het er een gevolg van of een voorbeeld? Als je dat verband kent, weet je wélk soort signaalwoord of zin in het gat hoort, en valt meestal maar één optie echt op zijn plek. Wie alleen de losse opties leest zonder naar de omgeving te kijken, gokt; wie het verband bepaalt, redeneert.

De belangrijkste vraag bij een gat is: loopt de gedachte dóór of draait die óm? Loopt de gedachte door op dezelfde lijn — een tweede argument vóór hetzelfde standpunt, een gevolg, een toevoeging — dan hoort er een woord als 'moreover', 'therefore' of 'in addition' in het gat. Draait de gedachte om — komt er een tegenwerping, een nuance, een onverwachte wending — dan hoort er een tegenstellingswoord als 'however', 'but' of 'on the other hand'. Deze tweedeling (doorlopen of omdraaien) lost al heel veel gatvragen op, want ze splitst de opties meteen in twee kampen. Bepaal dus eerst de richting, en kies daarna binnen het juiste kamp het precieze woord.

Net als bij gewone meerkeuzevragen werk je bij een gat met eliminatie. Heb je vastgesteld dat de gedachte doorloopt, dan kun je alle tegenstellingswoorden meteen schrappen — die kunnen niet kloppen, hoe verleidelijk ze ook klinken. Houd je twee opties over die allebei een toevoeging uitdrukken, kijk dan nauwkeuriger: past het ene beter bij een gevolg ('therefore') en het andere bij louter een extra punt ('moreover')? De afleiders zijn vaak zo gekozen dat ze het tegenovergestelde verband uitdrukken van wat nodig is; juist daarom is het bepalen van het verband zo beslissend. Toets je gekozen optie ten slotte door hem in het gat te lezen: loopt de tekst nu vloeiend en logisch door?

Vat de werkwijze samen als een vaste routine. Lees eerst het stuk vóór het gat en het stuk erná. Bepaal het verband ertussen — loopt de gedachte door of draait die om? Vertaal dat verband naar het type signaalwoord dat je zoekt (tegenstelling, gevolg, toevoeging, voorbeeld). Schrap de opties die het verkeerde verband uitdrukken, en kies uit wat overblijft. Lees je antwoord ter controle terug in de zin. Deze routine bouwt rechtstreeks voort op de vorige secties: je gebruikt de opbouw van de tekst (sectie 1), de tekstverbanden (sectie 2) en de Engelse signaalwoorden (sectie 3) tegelijk. Een gatvraag is daarmee geen apart trucje, maar de toepassing van alles wat je over structuur en samenhang hebt geleerd.

Uitgewerkt voorbeeld

Een gatvraag oplossen via het alineaverband

Twee opeenvolgende zinnen met een gat: ‘Solar power is becoming cheaper every year. ___, many homeowners still hesitate to install panels.’ Je mag kiezen uit: A 'Therefore', B 'However', C 'For example'. Welke optie hoort in het gat?

Stap 1 — Lees vóór en ná het gat
Vóór het gat: zonne-energie wordt elk jaar goedkoper (positief). Ná het gat: tóch aarzelen veel huiseigenaren nog om panelen te plaatsen (een tegengestelde, onverwachte reactie).
Stap 2 — Bepaal het verband
Goedkoper worden zou je doen verwachten dat mensen juist méér panelen kopen. Dat ze tóch aarzelen, gaat tegen die verwachting in: de gedachte draait om. Het verband is dus een tegenstelling.
Stap 3 — Schrap de afleiders
A 'Therefore' kondigt een gevolg aan (gedachte loopt door) — past niet. C 'For example' kondigt een voorbeeld aan, maar er volgt geen voorbeeld. Beide drukken het verkeerde verband uit en vallen af.
Stap 4 — Kies en controleer
Blijft over B 'However', het tegenstellingswoord. Teruggelezen loopt de zin logisch: 'Solar power is becoming cheaper … However, many homeowners still hesitate.' Het gat is correct gevuld.

Resultaat: Het juiste antwoord is B 'However': de gedachte draait om (goedkoper, maar men aarzelt tóch), dus hoort er een tegenstellingswoord in het gat. 'Therefore' en 'For example' drukken het verkeerde verband uit.

Veelgemaakte fouten

Alleen de losse opties lezen en de zin vóór en ná het gat negeren; het verband met de omgeving bepaalt welk woord past, niet hoe goed de optie op zichzelf klinkt.
Een tegenstellingswoord kiezen terwijl de gedachte gewoon doorloopt (of andersom); bepaal eerst of de gedachte doorloopt of omdraait.

Actieve herhaling

Pak een gatvraag uit een oud examen. Schrijf in het Nederlands op wat er vóór het gat staat en wat erná, bepaal het verband, en leg uit waarom de juiste optie past en waarom minstens één afleider het verkeerde verband uitdrukt.

Actief ophalen

Haal de kernpunten op — onthul ze daarna.

Bronnen: Examenprogramma Engels (HAVO) (CvTE / Examenblad)

Referenties en bronnen

Bronnen

CvTE / Examenblad

Examenprogramma Engels (HAVO)

Tekststructuur, alinea's en signaalwoorden

Kernpunten

De opbouw van een korte tekst bepalen

Kernpunten

Het verband tussen twee zinnen bepalen

Kernpunten

Met een signaalwoord voorspellen wat volgt

Kernpunten

Een gatvraag oplossen via het alineaverband

Bronnen

Tekststructuur, alinea's en signaalwoorden

Kernpunten

De opbouw van een korte tekst bepalen

Kernpunten

Het verband tussen twee zinnen bepalen

Kernpunten

Met een signaalwoord voorspellen wat volgt

Kernpunten

Een gatvraag oplossen via het alineaverband

Bronnen