De dimensies van kunstuitingen

Plaats een bekende Pixar-animatiefilm (bijvoorbeeld een familiefilm met een boodschap over vriendschap) op vier dimensieparen en onderbouw je keuzes.

1. 01Feit / fictie

   Sterk richting fictie: het is een verzonnen verhaal met sprekende speelgoedfiguren of dieren. Toch zit er soms een kern van herkenbare werkelijkheid in de emoties.

2. 02Autonoom / toegepast

   Eerder toegepast dan autonoom: de film is gemaakt door een studio om een groot publiek te vermaken en geld te verdienen, niet als vrije, doelloze kunst.

3. 03Amusement / engagement

   Vooral amusement, maar met een duidelijk vleugje engagement: naast het vermaak zit er meestal een boodschap in (over vriendschap, verlies of opgroeien) die je aan het denken zet.

4. 04Ambachtelijk / industrieel

   Overwegend industrieel: gemaakt met geavanceerde computertechniek door een groot team in een studio, in oplage vertoond. Toch zit er veel ambachtelijk vakwerk in het ontwerp.

Resultaat: De film is niet ‚gewoon amusement’, maar staat op elke dimensie op een eigen plek: sterk fictief, eerder toegepast, vooral amuserend met engagement, en industrieel met ambachtelijke zorg. Zo geeft het meerdimensionaal plaatsen een veel rijker beeld dan één etiket.

Leg met de dimensie ambachtelijk/industrieel uit waarom het bezoeken van de échte ‚Zonnebloemen’ van Van Gogh anders is dan het bekijken van een poster ervan.

1. 01Het origineel

   Het echte schilderij is ambachtelijk: met de hand geschilderd, uniek, met dikke, tastbare verfstreken (impasto) die je op een poster niet ziet. Het draagt de sporen van Van Goghs hand.

2. 02De reproductie

   De poster is industrieel: machinaal in oplage gedrukt, glad, in duizenden identieke exemplaren. Het beeld is hetzelfde, maar de materie is verdwenen.

3. 03Het verschil in beleving

   Voor het origineel sta je oog in oog met het werkelijke formaat, de textuur en de aanwezigheid van een uniek object dat de kunstenaar zelf heeft aangeraakt. Dat roept iets op wat een reproductie niet kan.

4. 04De les

   De dimensie ambachtelijk/industrieel maakt zichtbaar waarom CKV je naar het echte werk stuurt: niet het beeld, maar het unieke, met de hand gemaakte object is wat je in het museum beleeft.

Resultaat: Met de dimensie ambachtelijk/industrieel verklaar je precies waarom origineel en reproductie verschillen: hetzelfde beeld, maar het ene is uniek en tastbaar, het andere machinaal en identiek. Zo koppelt de dimensie een abstract begrip aan een concrete ervaring.