4. Konu II: Siyasal alan — the system, the parties, the economy, women in politics, and mülteciler

Read as in Paper 1 Section B and answer in Turkish. 2017 anayasa değişiklikleriyle başbakanlık makamı kaldırıldı ve yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı. Değişiklikler 2018 seçimlerinden sonra yürürlüğe girdi. Destekleyenler, sistemin karar alma sürecini hızlandırdığını ileri sürüyor; eleştirenler ise denge ve denetleme mekanizmalarının zayıfladığını savunuyor.

1. 01Read the first sentence as two coordinated passives

   Başbakanlık makamı kaldırıldı ve yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı. Both verbs are passive and neither names an agent, which is the register of constitutional description. Cumhurbaşkanında is locative — the power was gathered in the President, not given to him, and the case ending is carrying that. Değişiklikleriyle is the instrumental on a plural possessive, by means of the amendments. A question asking what the amendments did wants both halves.

2. 02Note that the passage attributes both evaluations

   Destekleyenler ... ileri sürüyor; eleştirenler ise ... savunuyor. Both subjects are -(y)An participles nominalised — those who support, those who criticise — and both verbs are attribution verbs. The writer states no view. That is worth seeing, because a question asking for the writer's own position has the answer none, and because it models exactly the practice you should follow in your own writing about this material.

3. 03Parse the two nominalised claims

   sistemin karar alma sürecini hızlandırdığını and denge ve denetleme mekanizmalarının zayıfladığını. Both are -DIk nominalisations with possessive and accusative. Karar alma süreci is a chained compound, the decision-taking process; denge ve denetleme is the standard Turkish for checks and balances, so denge ve denetleme mekanizmaları is the mechanism of checks and balances. Zayıflamak is intransitive, to weaken, so the claim is that they have weakened, not that somebody weakened them — a distinction that matters.

4. 04Answer in Turkish, reporting without joining

   For Metin, sistem değişikliği konusunda taraf tutuyor mu? Gerekçelendiriniz, the answer is: Hayır. Yazar her iki görüşü de destekleyenler ve eleştirenler biçiminde adlandırıp ileri sürmek ve savunmak fiilleriyle aktarıyor, kendi değerlendirmesini eklemiyor. Adlandırıp is the -(y)Ip converb; fiilleriyle is the instrumental plural. The marks are for identifying the reporting verbs as the evidence, which is a grammatical observation doing critical work.

Result: Model answer in Turkish: Hayır. Yazar her iki görüşü de destekleyenler ve eleştirenler biçiminde adlandırıp ileri sürmek ve savunmak fiilleriyle aktarıyor, kendi değerlendirmesini eklemiyor.

Translate into Turkish, and then check the version against the Paper 2 grid's own list of complex language. If the party had won that election, the programme it had promised would probably have been applied. Its opponents argue that the promises were never costed; the party replies that the figures were published before the vote.

1. 01If the party had won that election

   Parti o seçimi kazanmış olsaydı. This is the counterfactual conditional, the gelseydi type: something that did not happen. Kazanmış olsaydı stacks the -mIş participle with olmak plus -sA plus -DI, which is the pluperfect conditional. A version writing kazansaydı would be understood but would lose the anteriority. Note o seçimi with the accusative, a definite object.

2. 02the programme it had promised would probably have been applied

   vaat ettiği program büyük olasılıkla uygulanacaktı. Vaat ettiği is the -DIk participle, the programme it promised, with the party as the understood agent. Uygulanacaktı is the passive plus the future plus the narrative marker — the future in the past, which is exactly how Turkish forms would have been. Büyük olasılıkla, in all probability, hedges the claim, which is what the English probably is doing. Two of the grid's named forms are now present: a conditional and a passive.

3. 03Its opponents argue that the promises were never costed

   Muhalifleri, vaatlerin maliyetinin hiçbir zaman hesaplanmadığını ileri sürüyor. Vaatlerin maliyeti is a belirtili compound, the cost of the promises, and the whole nominalisation hesaplanmadığını is negative, passive and in the accusative as the object of ileri sürmek. Hiçbir zaman with the negative gives never. That is a passive inside a negative nominalisation inside a reported clause — three of the grid's complexity markers in one clause.

4. 04the party replies that the figures were published before the vote

   Parti ise, rakamların oylamadan önce yayımlandığını belirtiyor. İse marks the turn. Oylamadan önce uses the ablative with önce for before. Yayımlandığını is again a passive nominalisation in the accusative. Now count against the Paper 2 grid's own definition of complex language: a past perfect equivalent, a future perfect equivalent, a conditional, the passive voice, extended sentences conveying justified argument, and varied expression — five of its six categories in three sentences. That is what deliberately chasing the range mark looks like, and it is done by choosing structures, not by choosing rare words.

Result: Parti o seçimi kazanmış olsaydı, vaat ettiği program büyük olasılıkla uygulanacaktı. Muhalifleri, vaatlerin maliyetinin hiçbir zaman hesaplanmadığını ileri sürüyor; parti ise rakamların oylamadan önce yayımlandığını belirtiyor.

The recording is a factory owner in a province receiving regional incentives; the text is an economist. Work 5(a), 5(b) and 5(c).

1. 015(a): the spoken source

   Suppose the owner says that the incentive certificate made the investment possible, that finding skilled staff locally has been harder than expected, and that he would not have built in that province without the scheme. Summarise: Fabrika sahibine göre teşvik belgesi yatırımı mümkün kılmıştır; ancak bölgede nitelikli eleman bulmak beklediğinden zor olmuştur ve teşvik olmasaydı yatırımı o ilde yapmayacaktı. Note the counterfactual in the third clause — it is what the speaker actually claimed, and reporting it as a plain statement would lose the point.

2. 025(b): the written source

   Suppose the economist writes that regional incentives shift investment rather than create it, that they are nonetheless justified if the aim is regional balance rather than aggregate growth, and that the schemes are rarely evaluated after the fact. Summarise: İktisatçıya göre bölgesel teşvikler yatırımı yaratmaktan çok yer değiştirmektedir; yine de amaç toplam büyüme değil bölgesel denge ise bu savunulabilir; ancak uygulamaların sonradan değerlendirilmesi nadiren yapılmaktadır. Three distinct views, three clauses.

3. 035(c): find the point where the two sources actually engage

   They engage precisely on the counterfactual. The owner says he would not have built there without the scheme; the economist says schemes move investment rather than create it. Those two claims are compatible — moving an investment to that province is exactly what the owner describes — and noticing that is the evaluative move. Open: İki kaynak birbirini yalanlamıyor; aslında aynı olguyu, biri içeriden biri dışarıdan anlatıyor. Fabrika sahibinin anlattığı şey, iktisatçının yer değiştirme dediği şeyin ta kendisidir.

4. 04Then judge, and say what evidence would settle it

   Bana göre iktisatçının en güçlü noktası, teşviklerin sonradan değerlendirilmemesidir: hangi yatırımın gerçekten teşvikle geldiğini bilmeden politikanın başarısı ölçülemez. Fabrika sahibinin tanıklığı değerlidir, ancak tek bir örnektir. Naming what evidence would settle a disagreement, rather than simply preferring one speaker, is the strongest thing a 5(c) answer can do, and it costs one sentence.

Result: 5(c) core: İki kaynak birbirini yalanlamıyor; aynı olguyu, biri içeriden biri dışarıdan anlatıyor. Bana göre iktisatçının en güçlü noktası, teşviklerin sonradan değerlendirilmemesidir: hangi yatırımın gerçekten teşvikle geldiğini bilmeden politikanın başarısı ölçülemez.

Translate into English. Kadınların seçme ve seçilme hakkını kazanması üç aşamada gerçekleşti ve 1935 seçimlerinde ilk kadın milletvekilleri Meclis’e girdi. Buna rağmen, kadınların yerel yönetimlerdeki temsili ulusal düzeydekinden bugün de düşüktür. Kimi partiler kota uyguluyor; kimileri ise kotanın kalıcı bir çözüm olmadığını, asıl sorunun aday belirleme süreçlerinde olduğunu savunuyor.

1. 01Sentence one: a nominalised subject and a plain past

   Kadınların seçme ve seçilme hakkını kazanması üç aşamada gerçekleşti. Kazanması is a verbal noun with its subject kadınların in the genitive, women's winning of the right; hakkını takes the accusative as the object inside the nominalisation. Seçme ve seçilme is the pair to vote and to be elected, active and passive verbal nouns. Gerçekleşmek, to take place. Render: Women's winning of the right to vote and to stand took place in three stages.

2. 02Sentence two: buna rağmen, and a comparison built on -ki

   Buna rağmen, kadınların yerel yönetimlerdeki temsili ulusal düzeydekinden bugün de düşüktür. Rağmen governs the dative, so buna rağmen. Yerel yönetimlerdeki temsil is locative plus -ki, representation in local government. Ulusal düzeydekinden is locative plus -ki plus ablative, than that at national level — the -ki turns a location into a nominal that can then be declined, which is one of the neatest things Turkish does. Bugün de means even today. Render: In spite of this, women's representation in local government is even today lower than at national level.

3. 03Sentence three: kimi ... kimileri ise, and two stacked nominalisations

   Kimi partiler kota uyguluyor; kimileri ise kotanın kalıcı bir çözüm olmadığını, asıl sorunun aday belirleme süreçlerinde olduğunu savunuyor. Kimi ... kimileri ise is some ... others, by contrast. Two -DIk nominalisations are coordinated as objects of savunmak: that a quota is not a lasting solution, and that the real problem lies in candidate-selection processes. Aday belirleme süreci is a chained compound. Render: Some parties operate a quota; others argue that a quota is not a lasting solution and that the real problem lies in candidate-selection processes.

4. 04Check the English for the two things it must not lose

   First, seçme ve seçilme is two rights, not one, and an English version writing the vote has dropped half a segment. Second, the third sentence attributes a position, and a version writing others believe a quota is not a solution has weakened savunuyor, which is argue or maintain — the difference between holding a view and defending one. Points-based marking scores the lexical choice separately, and in a passage about a contested policy the attribution verbs are exactly where the marks are placed.

Result: Women's winning of the right to vote and to stand took place in three stages, and the first women members entered the Assembly at the elections of 1935. In spite of this, women's representation in local government is even today lower than at national level. Some parties operate a quota; others argue that a quota is not a lasting solution and that the real problem lies in candidate-selection processes.

The statement is: Türkiye’deki mültecilere sağlanan destek, uyumu sağlamak için yeterli olmuştur. Plan the answer and draft the opening and the aspect-three paragraph.

1. 01Notice that the statement contains two separable questions

   Yeterli olmuştur, has been sufficient, presupposes an agreed measure of sufficiency; and uyumu sağlamak, to achieve integration, presupposes an agreed meaning of uyum. Both presuppositions are attackable and attacking them is more productive than agreeing or disagreeing. Plan: opening that unpicks the two words; paragraph on what assistance actually exists, which is aspect three; paragraph on why people came and what that implies about what integration would mean, which is aspect one; paragraph on relations, which is aspect two, and where the evidence is most contested; short conclusion with a marked judgement.

2. 02Draft the opening

   İfade iki tartışmalı kavram içeriyor: yeterlilik ve uyum. Yeterliliğin ölçüsü belirtilmediği sürece, desteğin yeterli olup olmadığı sorusu cevaplanamaz; uyum ise kaynaklarda farklı anlamlarda kullanılıyor — kimi zaman dil ve okul, kimi zaman iş gücüne katılım, kimi zaman ise kalıcı yerleşim kastediliyor. Bu nedenle önce neyin ölçüldüğünü belirlemek gerekir. Note belirtilmediği sürece, so long as it is not specified; the -Ip -mA form olup olmadığı, whether or not; and kastedilmek, to be meant, which is exactly the verb for reporting what a word is used to mean.

3. 03Draft the paragraph on assistance, aspect three

   Destek çok sayıda kurum tarafından ve farklı biçimlerde sağlanıyor: Göç İdaresi kaydı ve statüyü yürütüyor, Kızılay ve Avrupa Birliği ortaklığındaki nakit yardım programı düzenli ödeme yapıyor, 2016’dan itibaren geçici koruma altındaki Suriyeliler çalışma izni için başvurabiliyor ve çocuklar ayrı merkezlerden devlet okullarına geçirildi. Bu liste, desteğin varlığını gösterir; ancak yeterliliğini göstermez, çünkü yeterlilik ihtiyaca göre ölçülür ve ihtiyacın büyüklüğü kaynaklarda tartışmalıdır. The paragraph names five concrete things, then draws the distinction the opening promised.

4. 04Close with a judgement that is genuinely a judgement

   Kanımca ifade, tek bir cevabı olmayan bir soruyu tek bir cevaba indirgiyor. İncelediğim kaynaklara göre destek, temel ihtiyaçlar bakımından kapsamlı, uzun vadeli uyum bakımından ise parçalı görünüyor; bu nedenle ifadeye kısmen katılıyorum. Kanımca marks the first person; indirgemek, to reduce, names what the statement does to the question; the two bakımından phrases split the verdict along the axis the answer has been building; and katılmak takes the dative. A 40-mark answer that ends here has covered three aspects, argued rather than listed, attributed throughout and invented nothing.

Result: Opening: İfade iki tartışmalı kavram içeriyor: yeterlilik ve uyum. Yeterliliğin ölçüsü belirtilmediği sürece, desteğin yeterli olup olmadığı sorusu cevaplanamaz. Conclusion: Kanımca destek, temel ihtiyaçlar bakımından kapsamlı, uzun vadeli uyum bakımından ise parçalı görünüyor; bu nedenle ifadeye kısmen katılıyorum.